Top 2000, waar blijft de dance?

Faithless in concert in Groningen in 2011. Faithless is een van de weinige danceformaties die in de Top 2000 staat. Beeld ANP

Dance is 'hotter' dan ooit en ons land is hofleverancier. Nederlandse dj's zijn overal zowel bij het grote publiek als bij kenners ontzettend populair. Toch speelt het genre in het muzikale eindejaarsspektakel van Radio 2, de Top 2000, nauwelijks een rol van betekenis. Hoe komt het dat het dance niet lukt een plek op te eisen in deze lijst van tijdloze platen?

Volgens Radio 2 hebben er dit jaar meer jonge mensen dan ooit gestemd. Aangezien dance al heel wat jaren goed vertegenwoordigd is in de wereldwijde hitlijsten, zou je daarvan een afspiegeling in de Top 2000 mogen verwachten. Grondleggers van het genre uit de jaren zeventig en tachtig, zoals Kraftwerk, Giorgio Moroder en New Order, komen er immers ook in voor. Toch is de spoeling uit de jaren negentig flinterdun. Het afgelopen decennium doet het niet veel beter. Een handjevol nummers van onder meer Depeche Mode, Massive Attack en Faithless hebben een plekje weten te bemachtigen. Moderne klassiekers van bijvoorbeeld Moby, Snap!, Daft Punk en The Prodigy ontbreken.

De redactie van Radio 2 heeft een belangrijke stem in de samenstelling van de Top 2000. Ze ververst ieder jaar de kernlijst, bestaande uit de vrije stemresultaten uit 1999 en 2000, met platen die op de zender veel zijn gedraaid. Luisteraars mogen uit deze voorselectie een keuze van hun favorieten maken. Daarnaast kan iedereen een aantal nieuwe nummers aandragen. Zo komen dit jaar 'Euphoria' van Songfestival-winnares Loreen en 'Gangnam Style' van de Koreaanse popsensatie PSY de lijst binnen. Opvallend is ook de hoge notering voor 'Angel of Death', een nummer uit 1987 van de Amerikaanse metalband Slayer. Niet bepaald Radio 2-muziek, maar na een succesvolle onlinecampagne staat het ineens in de lijst en nog op nummer 199 ook. Statisch is de Top 2000 duidelijk niet, maar in een lijst van dergelijke omvang blijft het voor dance behelpen.

Het veilige midden
Het gaat dus ergens mis. Maar waar?

Presentator en dj Dennis Ruyer van 538, een populaire radiozender die veel dance uitzendt, wijt het aan het geformatteerde radiolandschap in Nederland. "Danceliefhebbers stemmen niet op de Top 2000. Ze weten dat ze hun muziek op Radio 2 niet te horen krijgen." Die opvatting strookt met het muzikale profiel van de zender: door 'popprofessor' Leo Blokhuis ooit al eens omschreven als een station dat zich richt op het veilige midden. Liedjes die bij iedereen lekker in het gehoor liggen. Ruyer: "Faithless staat er wel in. Tsja, dat is toch een beetje de U2 van de dance. Niet bepaald spannend."

Top 2000-presentator Hans Schiffers kan zich wel in de verklaring van Ruyer vinden: "Die zenderindeling naar stijl heeft in de jaren negentig plaatsgevonden, precies de tijd dat dance opkwam. Jonge, commerciële stations waren destijds gevoeliger voor verschillende soorten nieuwe muziek dan de publieke omroep".

Vernieuwing
Wellicht ligt het aan de natuur van het toch wat onconventionele genre, eigenlijk een verzamelnaam voor allerlei soorten elektronische dansmuziek. Continu in ontwikkeling en steeds op zoek naar vernieuwing. De omloopsnelheid is hoog: "Dancenummers blijven veel minder goed hangen en krijgen daar bovendien, zeker tegenwoordig, de tijd niet meer voor", zegt Schiffers. Dat vindt ook Ben Liebrand. In de jaren tachtig was hij bij Veronica de eerste dj in Nederland die non-stop aan elkaar gemixte (dance)muziek op de radio uitzond. Nog steeds levert hij ieder jaar een gezaghebbende eindejaarsmix, de 'Grandmix', af. Liebrand: "Tegenwoordig luisteren jongeren alleen nog maar naar de allernieuwste nummers: wat gisteren populair was, is volgende week alweer oude troep." Ook hij ziet de levenscyclus van muziek, en dance in het bijzonder, alsmaar korter worden. "Een waardering over de jaren is er daardoor dus ook nauwelijks meer."

Speelt de luistervriendelijkheid dan misschien mee? "Het is inderdaad niet heel geschikt als radiomuziek, het blijft toch meer 'benenwerk' voor in clubs en discotheken", antwoordt Schiffers. "Onzin", bestrijdt Ruyer, "het is perfect voor op de radio! Neem 'As the Rush Comes' van (de Amerikaanse band) Motorcycle uit 2004, echt een radioplaat. En zo zijn er veel meer."

Andere emoties
Schiffers zoekt een deel van de verklaring ook in de lading van de muziek. Dance zou andere emoties oproepen dan de songs uit de Top 2000: "Ze raken het hart niet, zoals een nummer van Queen of Adele dat wel doet". Ben Liebrand relativeert: "Dance is iets wat als geheel beleefd moet worden". Hij concludeert dat het genre toch het meest tot zijn recht komt in een club met manshoge speakers en een duizelingwekkende lichtshow. "De muziek zegt niet alles, de beleving zegt ook een hoop in deze".

Over de vraag of dance ooit echt de Top 2000 binnen zal weten te dringen, is Schiffers helder: "Als ik heel eerlijk ben, geef ik het niet veel kans". Ruyer denkt er anders over: "De komende jaren zal er echt wel wat meer gaan binnendruppelen. Het wordt ook wel een keer tijd". Het antwoord op de vraag of de dance ooit in de lijst terechtkomt, laat in ieder geval nog even op zich wachten.

Luistertip: tien tijdloze dancetracks die de lijst niet hebben gehaald

Daft Punk - Around The World

Underworld - Born Slippy

Röyksopp - Eple

Moby - Go

The Prodigy - Out Of Space

Inner City - Big Fun

Aphex Twin - Windowlicker

Jeff Mills - The Bells

Fatboy Slim - Weapon of Choice

Snap - Rhythm Is A Dancer

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden