Review

Toon je auto!

'Waarom staan auto's voor de verkoop in mooie glazen paleizen langs de snelweg en moet je het ding zodra je hem bezit in donkere holen onder de grond stoppen?''

Maarten Kloos van de Amsterdamse architectuurgalerie Arcam poneert de vraag, nog voordat de tentoonstelling 'Auto op stal' goed en wel betreden is. En het is een goede vraag. De auto heeft een nogal schizofrene identiteit. Het is zowel een statussymbool als een handig hulpmiddel, maar ook een paria van de openbaarheid. In Arcam is een breed palet aan mogelijkheden te zien om met de auto om te gaan, wanneer deze niet wordt gebruikt.

De Arcam-galerie presteert het iedere keer weer om te toveren met ruimte. Steeds weer is het verrassend hoeveel onderwerpen en plannen op zo'n beperkt oppervlak aan bod kunnen komen. Ditmaal bestaat de expositie uit grote kratten met daarin foto's, tekeningen, boekwerkjes en brochures die allemaal direct of indirect het onderwerp raken. We zien utopische plannen van de modernisten, die de auto nog als een symbool van de vooruitgang zagen en dit heilige vehikel wel een prominente plek wilden geven. We zien de desolate bunkers die men parkeergarage noemt, en recente pogingen om deze onderaardse werelden een aangenamer uiterlijk en vooral meer licht te geven (de parkeergarage onder het Museumplein in Amsterdam is een mooi en goed geslaagd voorbeeld). We zien ook de plannen van de Gemeente Amsterdam met betrekking tot het parkeerbeleid (onder meer weren uit de binnenstad).

Een onderwerp als 'Auto op stal' leeft echter het meeste op bij de voorbeelden die de uiterste spectra van de mogelijkheden raken. Een Mini Cooper, die op een soort entresol in een huiskamer staat. De auto's die in een patiowoning op Borneo Sporenburg gereden worden, waarbij hun glanzende neuzen door het glas van de trappartij vanuit de woonkamer zichtbaar zijn. De autolift die Mastenbroek en Van Gameren introduceerden in hun wooncomplex in Nijmegen (waarmee ze Europan wonnen). Door de auto's het dak op te hijsen, werd een belangrijk ruimteprobleem opgelost.

Fraai is ook het woonblok van dezelfde architecten op Sporenburg. Het is een appartementencomplex op de kop van een breed blok. De appartementen volgen de volle breedte van dit blok en hebben zeer brede balkonnen. Op de onderste verdieping gaf dit de mogelijkheid de auto via een kleine hellingbaan op dit 'balkon' te stallen. Laat die auto nu een prachtige oude Saab zijn. Hij stond er op de dag dat de foto's voor de glossy architectuurtijdschriften werden gemaakt en iedereen viel voor dit prachtige beeld. De Saab werd het logo van het (overigens ook zeer fraaie) appartementencomplex. De auto geeft de gevel onmiskenbaar cachet. Het kan dus wel, de auto zo pontificaal in beeld. Het werkt echter alleen als de auto op zich al een esthetisch verantwoord beeld is. Met een degelijke Mazda zou de uitstraling al een stuk minder zijn.

Het is absoluut een feit dat auto's op bepaalde plekken uit het straatbeeld worden geweerd. Waar je in Amerikaanse steden op lege plekken tussen wolkenkrabbers zonder pardon parkeerplaatsen ziet verschijnen (in Atlanta en Los Angeles kom je ze soms om het blok tegen), zo zijn parkeerplaatsen in Nederland onderdeel van de zorgvuldige compositie van het straatbeeld. Het blik wordt dan al gauw als een storend element gezien, dat strakke composities verrommelt.

Toch kan de auto best in de etalage. Dat blijkt uit de steeds fraaiere 'high-tech'-paleizen van de autodealers langs de snelweg, maar ook uit recente plannen van bijvoorbeeld ANA Architekten voor een project in Amsterdam. Centraal in het appartementenblok staat de autolift. Die levert je auto af op de galerij waar je woont. Het is hetzelfde principe als bij de Saab, maar dan gestapeld. De eigenaren laten zien echte stadsbewoners te zijn: een auto is een onlosmakelijk onderdeel van die stad en mag dus getoond worden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden