null Beeld

Tv-columnMaaike Bos

Tom Waes zoekt het gevaar in zijn reizen, maar vindt de angst in zichzelf

Maaike Bos

“Ho bear, ho ho!”, riep Tom Waes bezwerend terwijl hij door de drassige bosjes van Alaska liep. Hoge stem, zijn hoofd van links naar rechts draaiend. De Vlaamse acteur (Undercover) en avonturier was voor Reizen Waes (VPRO) vier dagen moederziel alleen in het wild gedropt en maakte zich grote zorgen om de roofdieren. Druilerige naaldbomen voedden zijn angst: “In elke boom kan een beer zitten”. Iedere boom kon een verrader zijn.

De uitspraak van de Zwitserse reisschrijver Nicolas Bouvier (1929- 1998) die de VPRO hem voorlegde, was tekenend: “Je denkt dat je een reis gaat maken, maar het is al snel de reis die jou maakt, of breekt”.

Dit was seizoen twee uit 2015. Inmiddels beslaat het programma zeven seizoenen van expedities naar plekken waar ‘normale’ mensen niet op vakantie gaan. Nou ja… seizoen zeven ging geheel over Nederland, vorig jaar. Waes is sinds de coronapandemie gaan inzien dat je voor intrigerende ervaringen niet per se lang het vliegtuig in hoeft.

Bestemming binnenwereld

Nu lijkt het wel Reizen Waes-maand op NPO3. Sinds eind februari zendt de VPRO elke dag een aflevering uit. Saillant detail: in seizoen vier (2019) bezoekt hij Oekraïne en de Krim. Ik ben benieuwd of die twee afleveringen nog worden uitgezonden. Hij gaat er ‘de zone’ van Tsjernobyl in en raakt ondersteboven van het verlaten kinderdagverblijf, waar de kinderen op de dag van de kernreactor-ontploffing nog gewoon buiten speelden omdat de bevolking niets werd verteld. Inmiddels zou hij van meer tragiek ondersteboven zijn.

Deze donderdag dus, liet de Alaska-aflevering (deel twee) iets bijzonders zien. De reis die hij normaal naar alle uithoeken van de wereld maakt, had dit keer ‘bestemming binnenwereld’. Geen stoere verhalen in de voetsporen van Into the Wild - Chris McCandless en zijn Magic Bus, die hij overigens woensdag (in de herhaling) bezocht. Nee hij toonde zichzelf. Zijn angst, zijn eenzaamheid en het bezweren daarvan in die onwaarschijnlijke leegte.

Vijandschap van de beer

Jaren had hij van deze reis gedroomd, maar hij bleek toch meer een sociaal iemand die de magische uitzichten en zijn eigen nietigheid liever met een reisgenoot deelde. De bush-piloot zou hem na vier dagen kajakken een stuk verder stroomafwaarts weer oppikken. “Mensen hebben vaak een brede lach als ik hen ophaal. Het is een ervaring die je leven verandert”, had die man gezegd. Tom Waes’ lach was bij het ophalen breed van opluchting in plaats van gelukzaligheid.

Hij leek geobsedeerd door de vijandschap van de beer, hoorde het dier in elk geluidje en keek overal als eerste naar de grond voor pootafdrukken. Dat is geen verwijt; ik zou hetzelfde hebben. Dit was een aflevering ‘zie, de mens’. Op zichzelf teruggeworpen, is hij kwetsbaar.

In de camera’s die hij meedroeg, praatte hij de stilte weg en kletste hij de nervositeit van zich af. Wanneer hij voor zijn tentje een goede zandbank had gevonden, werkte hij zijn taken mechanisch af. “Vuurtje stoken!”, maande hij zichzelf. Om vervolgens niet de pan erop te zetten, maar het camping-gasje te branden. Het vuur was veiligheid. Alleen midden op het water, in zijn kajak, kwam soms de hemelse rust over hem heen. En ja, dobberend op een meertje zag hij daar een beer langs de oever, brullend om hem te verjagen. Was hij niet voor niets bang geweest.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden