InterviewTom Waes

Tom Waes bleef in Vlaanderen. ‘Je hoeft niet naar Saudi-Arabië om een leuk programma te maken’

Tom Waes. Beeld Johan Jacobs, VRT
Tom Waes.Beeld Johan Jacobs, VRT

De pandemie doorkruiste de reisplannen van Vlaams kijkcijferkanon Tom Waes. Dus ging de avonturier in Vlaanderen op pad. 

De Vlaamse programmamaker en acteur Tom Waes (52) gedijt bij extremen en adrenaline. Een paar jaar geleden rende hij een woestijnmarathon van 250 kilometer en probeerde hij Het Kanaal over te zwemmen (na 22 kilometer moest hij onderkoeld opgeven). In Reizen Waes bezoekt hij gebieden die toeristen meestal overslaan, zoals Zuid-Soedan, Sierra Leone of Afghanistan.

Net als ieder ander is Tom Waes nu aan huis gekluisterd. Hij zit op de grond tegen zijn bed geleund, door het raam achter hem is een mistige skyline van Antwerpen te zien. Waes woont tienhoog, middenin ’t stad. Het interview vindt plaats via een videoverbinding. Veel mensen zijn het digitaal vergaderen zat, maar Waes heeft er nog lol in. “Natuurlijk zou ik liever een koffie gaan drinken, maar het werkt wel en ik sta na een overleg niet in de file. Heerlijk!”

Pas sinds half december heeft hij echt het gevoel dat hij in een lockdown zit, vertelt hij. Toen werd hij aan zijn knie geopereerd, vanwege een val van de motor in het voorjaar. “Als mijn vrouw naar haar werk ging, moest ik echt zorgen dat ik hier mijn thermos koffie had staan, want ik kon amper rond komen.” Hij zwaait met een kruk door het beeld. “Gisteren heb ik 83 stappen gezet. Van bed naar de keuken naar het toilet. Minder kan niet, maar ik kan het nu al met één kruk.”

In Vlaanderen noemen ze hem ‘de koning van de zondagavondtelevisie’. Met programma’s als Tomtes­teron, Reizen Waes en Kamp Waes zou je hem de Matthijs van Nieuwkerk van Vlaanderen kunnen noemen. Zijn programma’s halen steevast 1,5 tot 2 miljoen kijkers (op een totaal van 6,5 miljoen Vlamingen). Toch rolde Waes per ongeluk de tv-wereld in. Hij werkte als beroepsduiker, maar stopte toen hij kinderen kreeg. Via een vriend met een productie­bedrijf kreeg hij een baantje achter de schermen, en daarna ervoor.

Voor 2020 stonden onder meer Saudi-Arabië, de Apalachen en Jemen in zijn agenda, tot de coronapandemie de wereld platlegde en er een kruis ging door zijn planning. Niettemin begint komende zondag op NPO3 een nieuwe reeks van Waes’ reisprogramma: Reizen Waes Vlaanderen.

U bent de man van verre reizen en wonderlijke ontmoetingen. Wat dacht u toen de boodschap was: we blijven dit jaar in België?

“Dat was eigenlijk een gimmick die al lang meeging. Als we op reis waren, fantaseerden we met de ploeg over Reizen Waes Luxemburg of ­Reizen Waes Nederland. Die reeksen gaan we nu wellicht echt maken, want ik geloof niet dat we dit jaar ­alweer onbezorgd kunnen reizen.

“De formule van Reizen Waes is: vijf of zes leuke ontmoetingen per aflevering. Ik dacht: per provincie moeten we een handvol leuke mensen kunnen vinden en dat bleek ook zo te zijn. Je hoeft niet naar Saudi-Arabië om een leuk programma te maken. Echt, ik heb er geen seconde spijt van dat we in Vlaanderen zijn gebleven.”

Dus ziet de kijker Waes deze reeks geen spinnen eten in Venezuela, maar vaart hij – al dan niet met mondmasker – met de oudste schipper van Brugge nog één keer door de stad (de man is kort na de opnames overleden) en bezoekt hij de kerk van Doel, die in tegenstelling tot de rest van het dorp niet vervallen is en waar de 80-jarige kosteres nog steeds de vloeren dweilt. 

Tom Waes vaart mee met de oudste schipper van Brugge.  Beeld VRT
Tom Waes vaart mee met de oudste schipper van Brugge.Beeld VRT

Was het lastig? Tv maken met ­mondmaskers en schermen van plexiglas in de auto?

“We zijn de dag na de eerste lockdown meteen begonnen met filmen en dat ging vrij goed. Je gaat zien dat dat in de reeks evolueert, omdat de regels overal verschilden en gaandeweg veranderden. We hebben veel buiten gedraaid. Eerst hoefde je dan geen mondmasker te dragen, later op steeds meer plaatsen wel. Vooral in Brussel, waar we de laatste aflevering draaiden, was dat lastig. Daar moet iedereen overal – ook buiten – een mondmasker op en daardoor mis je gewoon heel veel emoties bij mensen.”

Tijdens de eerste aflevering, in West-Vlaanderen, maakt u een einde aan de Reizen Waes-traditie om vieze lokale specialiteiten te proeven, nadat u ‘vette deirms’, gebraden varkensdarmen, voorgeschoteld had gekregen. Hoe is die traditie ontstaan?

“Dat heb ik me ook weleens afgevraagd. Vaak krijg je als je op reis bent eten aangeboden en dat kun je moeilijk weigeren. Dus eet je uit beleefdheid: spinnen, zeehond. Op den duur ging Jonas van de redactie daar naar op zoek. Maar die vette deirms waren zo slecht, die kon ik echt niet binnenhouden. Dit was echt het ergste, samen met het zeehondenvlees dat ik in IJsland kreeg.”

Toch eet u in de tweede aflevering van dit seizoen waterkonijn, of ­beter gezegd een muskusrat, die u ook nog zelf vangt.

“Maar dat was echt lekker! Zo mals, heel zacht rood vlees. Tussen vlees en wild in. Vroeger werd dat vaak ­gegeten en mijn grootvader vertelde altijd dat het heel lekker was. Als je dat beest net hebt gevangen, ziet het er inderdaad niet goed uit: het is echt een rat.”

Wat heeft u geleerd over Vlamingen?

“Dat wij gastvrije en gezellige mensen zijn. Dat zeg ik vaak over mensen als ik in het buitenland ben. Ik dacht dat we dat een beetje kwijt waren hier, maar dat is niet zo. Als je met een open blik en respect ergens binnengaat krijg je ongelooflijk veel terug. Je hoeft niet altijd naar de spectaculairste plekken. Ik werd door de directeur van het Pijp- en ­Tabaksmuseum in Sint-Niklaas uitgenodigd om de grootste sigaar ter wereld te komen bewonderen. Die sigaar is uiteindelijk niet zo bijzonder, maar het levert ontzettend ­leuke televisie op.”

Waarom Reizen Waes Vlaanderen en niet België of Wallonië?

“Dat was een puur praktische keuze. Als we tien afleveringen hadden ­gemaakt, hadden we Wallonië erbij genomen. Voor 2021 hebben we twee serieuze opties: Wallonië of Nederland.”

Tom Waes in Reizen Waes Vlaanderen. Beeld
Tom Waes in Reizen Waes Vlaanderen.

Heeft u een voorkeur?

“Goede vraag. Toch Nederland, denk ik. Ik ken Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven… en dan moet ik al gaan denken. Mijn collega’s uit Under­cover zeggen dat het een keigoed idee is. Elise (Schaap, actrice, red.) zei: ‘Ga naar de biblebelt’.”

Kunnen Trouw-lezers tips sturen?

“Dat zou geen slecht idee zijn.”

Op de Nederlandse tv wordt weleens meewarig gedaan over dialect. In uw serie wemelt het ervan, u spreekt zelf ook eerder Antwerps dan standaard-Nederlands. Is dat een bewuste keuze?

“Echt? Maar de Friezen hebben toch hun eigen taal? Dialect is wat ons onderscheidt. Ik ben de laatste om algemeen Nederlands te spreken – dat doe ik nooit op tv – dat neemt mijn eigenheid weg. Pas op, ik spreek geen echt plat Antwaarps, dat hoor je als ik met een echte sinjoor – een oude man die in de binnenstad is geboren – rondfiets in een van de afleveringen. Het kost mij ook moeite dat te verstaan, maar ik vind het prachtig.”

Na een duik naar een onderzeeboot uit de Eerste Wereldoorlog voor de Vlaamse kust komt u boven en zegt: ‘Een van de schoonste dagen van mijn leven’. Was het echt zo bijzonder of bent u zo makkelijk blij te ­maken?’

Waes schatert. “Allebei, denk ik, maar het was echt een prachtige dag. Mooi weer, twintig meter zicht in de Noordzee. Die heeft de reputatie van erwtensoep, slecht weer, koud. Ik ben het gewend om te duiken zonder zicht, dat deed ik toen ik beroepsduiker was in de Antwerpse ­haven. Dus ja, dit was fantastisch.”

In Vlaanderen staat u bekend als de kijkcijferkoning. En toch staat u in Reizen Waes als een klein jongetje op de stoep bij zanger Willem Vermandere te twijfelen of u zal aan­bellen om de platen van uw vader te laten signeren.

“Ja, ja... dat klopt, ik was een beetje star-struck. Vermandere is niet zo commercieel, een echte kunstenaar. Hij heeft weleens mensen buiten­gegooid. We stonden daar onaangekondigd en ik wist niet of hij wist wie ik was. We hadden gehoord dat hij altijd óf thuis, óf in zijn atelier óf in het café is – en die liggen alledrie naast elkaar. Hoe dichterbij we kwamen, hoe zenuwachtiger ik werd. Maar we werden heerlijk ontvangen, ik was echt geëmotioneerd nadien.”

Reizen Waes Vlaanderen, vanaf vrijdag 29 januari op NPO3.

Tom Waes

Tom Waes (Merksem, 1968) brak na een carrière als beroepsduiker en uitsmijter op zijn 37ste door als tv-presentator in België. Sinds 2013 bezoekt hij gevaarlijke en bijzondere plaatsen voor Reizen Waes. In 2015 won hij tv-programma De slimste mens. Hij speelt een hoofdrol (naast o.a. Anna Drijver) in de Vlaams-Nederlandse serie Undercover, in 2019 de best bekeken serie op Netflix in Nederland, over een stel undercoveragenten die moeten infiltreren bij een grote drugsbaas. Waes is getrouwd en heeft drie kinderen: twee kinderen uit zijn eerste huwelijk en een dochter van zijn huidige vrouw.

Lees ook:

Undercover is precies wat het moet zijn: binge-waardig

Met veel bombarie werd in 2019 de serie Undercover op Netflix gelanceerd. De setting is grimmig, de ­humor goed gedoseerd en de slechterik sympathiek genoeg om er medelijden mee te hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden