Monica Lewinsky in ‘The Clinton Affair’, hier uitgezonden door de VPRO.

TV-Column Willem Pekelder

Toen was Lewinsky een slet, nu is Clinton de schurk

The Clinton Affair’, waarvan maandagavond deel één op tv was, is niet alleen een tijdsdocument over de Amerikaanse politiek, maar vooral over de verandering in seksuele moraal. Ruim twintig jaar geleden kwam wat toen nog de Lewinksky-affaire heette naar buiten, en de communis opinio was: Lewinsky is een slet. Nu liggen, getuige alleen al de titel, de kaarten radicaal anders: Clinton is de schurk.

Die verschuiving is te danken aan de #MeToo-beweging, die in korte tijd het denken over macht en seksueel grensoverschrijdend gedrag ingrijpend veranderde. De serie uit 2018 drijft op dat bewustzijn. Sterker, zonder #MeToo was ‘The Clinton Affair’ niet denkbaar geweest.

Als de zesdelige reeks één ding duidelijk maakt, is het dat seksueel machtsmisbruik door een president niet meer kritiekloos wordt weggewoven. Toen toch ook al niet, hoor ik een kijker roepen? Bill Clinton kreeg vanwege zijn relatie met Monica Lewinsky immers een afzettingsprocedure aan de broek? Ja, maar niet vanwege mogelijk machtsmisbruik, maar omdat hij meineed had gepleegd over zijn verhouding met de stagiaire.

Meest vernederde persoon 

Voor Clinton waren de gevolgen veel minder ernstig dan voor Lewinsky. Hij werd uiteindelijk niet afgezet en is nog altijd een gezien man in de Democratische Partij. Lewinsky stortte mentaal in, overwoog zelfmoord en vluchtte enkele jaren naar Engeland. De VPRO Gids van deze week citeert uit een essay van Lewinsky in Vanity Fair: “Ik was vermoedelijk de meest vernederde persoon ter wereld en mogelijk ook de eerste die publiekelijk aan de schandpaal werd genageld op internet.”

Iedereen deed eraan mee. Links en rechts, man en vrouw. Tim Overdiek, VS-correspondent voor het ‘NOS Journaal’ in die jaren, bekende in radioprogramma ‘De Nieuws BV’ dat hij Lewinsky zag als een dom gansje dat uit was op de machtigste man ter wereld. Presentatrice Willemijn Veenhoven moest tot haar schande toegeven dat ze er destijds precies zo over dacht. The Washington Post kwam maandagavond in beeld met het citaat: weer een uitbarsting van de bimbovulkaan. Dat ging over Paula Jones, een ander slachtoffer van Clinton, nog uit diens gouverneurstijd.

Clintons steun aan de vrouwenemancipatie

Meerdere buitenechtelijke escapades van de ex-president komen in ‘The Clinton Affair’ aan bod. Maar anderzijds net zo goed zijn steun aan de vrouwenemancipatie. Hij benoemde de feministes Janet Reno en Ruth Bader Ginsburg achtereenvolgens tot minister van justitie en lid van het hooggerechtshof. En zijn eigen vrouw Hillary tot zorghervormer. Dat was het andere gezicht van Clinton. Hij hield van vrouwen op twee manieren: om de seks en hun feministische potentieel.

Om beide redenen voerden Republikeinse mannen van het begin af aan een verbeten strijd tegen de president, waarbij ongeoorloofde middelen niet werden geschuwd. Ook dat zit in de serie. Zo kreeg Gennifer Flowers – ja, die met die kamerbrede schoudervullingen – geld van de Republikeinse Partij om een twaalfjarige relatie met Clinton te openbaren, iets wat ze volgens Hillary eerder ontkende. Eerst seksueel worden gebruikt door een Democraat en daarna financieel door een Republikein.

It’s a man’s world, maar sinds #MeToo toch een stukje minder.

Willem Pekelder vervangt deze week de vaste tv-recensenten Bas & Bos.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden