Review

Toen waren er nog maar zes op zoek naar de vijvervrouw

Arend Evenhuis

’Spell m-a-n (Congo)’ van Paul Pourveur onder regie van Karina Kroft bij Toneelschuur Producties. T/m 12/5 Haarlemse Toneelschuur. 023-5173900.

De toneelvloer oogt zoals het begin van Beethoven’s vioolconcert klinkt, met vier zachte paukeslagen en slenterende houtblazers. Kops geplaatst een enorme rechthoek als Japansachtige vijver. Het plateau en de vijverwanden opgetrokken uit het bezonken zwart van moereikhout, de randen in wuft zuurstokrood. Witte bloemen drijven in het water, op de achterrand zit loom een blondine te wachten.

Het doffe zwart zal vast het moeras blijken te zijn, waarin die moereik zich eeuwenlang kon conserveren, het rood moet wel voor verleidelijke nagellak staan. Zou je denken.

Maar zo simpel gaat dat bij de Belgische toneelschrijver Paul Pourveur niet. Hoewel?

Op verzoek van de Haarlemse Toneelschuur schreef Pourveur twee toneelteksten. Regisseur Karina Kroft maakte daar een drieluik van door de twee teksten met een muzikale entr’acte te scheiden. Die klinkt als een klok: Ricky Koole zingt zwierig en krachtig blues, gospel en andere liefdesjammerklachten. Maar of die muzikale interventie nou in de voorstelling thuishoort?

Pas zwaar krijgt Koole het wanneer zij, als slot van het drieluik, aan haar monoloog begint. Zij is de vrouw aan de rand van de vijver, die de vraag van haar minnaars moet beantwoorden of zij Marilyn Monroe is. En dan begint het grote ontrafelen. Paul Pourveur is een knappe toneelschrijver, maar soms groeit dat aanhoudend ontrafelen tot een punthoofd zo groot.

Oeverloos gaat het vrouwelijke personage op zoek naar ’het lichaam’. Zijn wij hier door toeval of uit noodzaak? DNA-theorieen ontplooien zich, de genetica van de ogen en de darmmachinerie komen langs. Welke geheimen herbergen fossielen? „Misschien is dit een zucht van een courtisane die door de Markies de Sade wordt gesodomiseerd, en dit hier een overblijfsel van een kreet van een heks op de brandstapel.”

Een verademing daarentegen is het eerste deel van het drieluik, waarin de vroegere minaars van de vijveroervrouw naar haar op zoek gaan. Ze beginnen in een zwaankleefaan-formatie, maar steeds valt er één af.

Het is de minnaars allicht meer om de reis dan om de ontmoeting met de vijvervrouw te doen. In een Londens veilinghuis kopen ze heldendaden (een slangebeet of een twee uur durende strijd met een panter), in Athene zitten ze op de Akropolis om over de ’oerregering van elke maatschappij na te denken’ en dopen elkaar Dirty Harry, Caesar, Bonifatius I of Alexander de Grote.

Jasper Boeke, Vincent Croiset en Michiel Huisman spelen hun tien opbloeiende en afkalvende minnaars aanstekelijk fris. Ze kunnen, in hij-vorm verhalend, bijna niet wachten tot de ander met z’n vorig helfdhaftig reisverslag klaar is. Gespitst, elkaar in zwierige ingetogenheid overtreffend.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden