Review

'Titus Andronicus' is vooral oubollig

De verfilming van Shakespeare's 'Titus Andronicus', kortweg 'Titus' geheten, is een mijlpaal in de filmgeschiedenis. Geen enkele filmmaker waagde het eerder om het gruwelverhaal van de Romeinse generaal Titus Andronicus en zijn bloedige strijd tegen de nieuwe keizer Saturninus en diens kersverse echtgenote Tamora, te verfilmen.

Belinda van de Graaf

De afgelopen jaren was er weliswaar een ware hausse aan Shakespeare-verfilmingen waarneembaar, maar het waren toch vooral de blijspelen die als wervelende romantische komedies het licht zagen. De dichter uit Stratford veroverde als zodanig ook Hollywood. Denk vooral aan het succes van de verrukkelijke, biografische fantasie 'Shakespeare in love', waarvoor de Britse acteur/ regisseur Kenneth Branagh toch een belangrijke voorzet had gegeven met Shakespeare-adaptaties als 'Much ado about nothing' en 'Twelfth night', vaartvolle komedies met romantische intermezzo's en vrolijke intriges.

Het moet gezegd, Branagh boog zich ook over een koningsdrama, maar pikte er met 'Hamlet' wel meteen het populairste stuk uit. Ook 'Othello' en 'Richard III' dwarrelden over het doek, maar anders dan 'Titus Andronicus' boden deze verhalen nog wel een beetje lucht. Meegezogen worden in een moeras van wraakzucht, intrige en bloedvergieten, zonder zicht op ontsnapping, is toch net even wat anders.

Met 'Richard III', zoals zo prachtig verfilmd door de Brit Richard Loncraine en met Sir Ian McKellan in de voortreffelijke titelrol, heeft 'Titus' wel wat gemeen. Zoals de grootste schurk uit de theatergeschiedenis in 'Richard III' werd overgeheveld naar de tijd van het opkomend fascisme, zo refereert 'Titus'-regisseuse Julie Taymor - afkomstig uit de theaterwereld - duidelijk naar de nazi-esthetiek. De reusachtige, rechthoekige beton-kolos die het paleis voorstelt en de lange lederen Gestapo-jas van de nieuwe keizer Saturninus - lekker verwend en decadent gespeeld door Alan Cumming, die vanaf vandaag tevens acte de presence geeft als Floop in 'Spy kids' - spreken boekdelen.

Even fascinerend als 'Richard III' is 'Titus' echter niet. Julie Taymor probeert lucht te scheppen met een decadent showorkest uit de 'big band'-tijd en met Fellini-citaten (onder meer uit 'La strada'), maar het postmoderne circus dat daardoor ontstaat, doet vooral oubollig aan. Een snoodaard achter een flipperkast plaatsen, is daarbij wel erg gemakzuchtig. En Titus als Marat in bad, het is een aardige verwijzing naar de Franse revolutionair die in de badkuip werd vermoord door een fanatieke jonge vrouw en die door de schilder David als een martelaar werd afgebeeld. Het zegt veel over het standpunt dat Julie Taymor ten aanzien van Titus inneemt, maar het was toch Derek Jarman die dat in zijn gedenkwaardige Caravaggio-film (postmodern in 1986) ook al eens had gedaan. Dat Sir Anthony Hopkins als Titus veel weg zou hebben van zijn succeskarakter Hannibal the Cannibal was, zeker in het licht van de kannibalistische slotscène, bijna onvermijdelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden