Dictee

Tips voor het Groot Dictee: 'Ga op je taalgevoel af'

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal Beeld anp
Het Groot Dictee der Nederlandse TaalBeeld anp

Taalfans en spellingfetisjisten kunnen vanavond weer blokken op het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Paul de Kuyper, Jan Riefel en Isa Verwijlen maakten nul fouten in de voorrondes. Tips van dicteetijgers.

Joost van Velzen

Paul de Kuyper (32) uit Zutphen

"Ik heb al heel lang belangstelling voor taal. Sinds het moment dat ik kan lezen verslind ik boeken en taalspelletjes vind ik heerlijk. Het zit er bij mij gewoon in. Ik ben niet voor niets eindredacteur geworden. Meedoen aan dictees vind ik ontzettend leuk. Zelf dictees maken is trouwens óók hartstikke leuk. De afgelopen vijf jaar schreef ik ze zelf voor de Universiteit Twente. Zelf dictees schrijven is tegelijkertijd een hele goede oefening. Wat ook helpt om beter te worden: bekijk de leidraad voor het Groene Boekje nog eens. Of het boekje '5.000 venijnige dicteewoorden' van de Taaladviesdienst Genootschap Onze Taal. Een voorbeeld van zo'n venijnig dicteewoord? Poe, daar vraag je wat. Koninginnedag. Zonder tussen-n dus. Zulke uitzonderingen vind ik altijd wel lastig. Ach, je kunt het vanavond maar beter ondergaan en afgaan op je taalgevoel. Telefoon en tablet wegleggen, zorg dat je comfortabel zit, in een goede schrijfhouding. Nee, geen bak chips erbij, daar gaat het dictee te snel voor. Als je een handje chips neemt is Philip Freriks alweer een halve zin verder."

Vlaanderin wint Groot Dictee

Vlaanderen heeft zaterdagavond Het Groot Dictee der Nederlandse Taal gewonnen, nadat de Nederlandse finalisten in de shoot-out 'balalajkaspeelster' spelden in plaats van 'balalaikaspeelster'.

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Jan Riefel (77) uit Twello

"Tot 2007 ben ik altijd druk geweest met de boerderij, ik was melkveehouder. Mijn zoon zag het niet zitten om het bedrijf in dezelfde opzet over te nemen en zo had ik vanaf dat moment de tijd om me met andere dingen bezig te houden. Met het meedoen aan dictees bijvoorbeeld.

Ik lees veel en ik had ook al eens thuis met dictees meegeschreven, maar in 2008 dacht ik: Ik wil wel eens aan een dicteewedstrijd meedoen. Het is leuk en het houdt je brein fit. Het begon in Deventer en dat ging meteen best goed. Later, bij het dictee in Delft, werd ik al derde. Na drie jaar werd ik in Deventer eerste. Als iets goed gaat, krijg je er vanzelf meer belangstelling voor. Ik doe nu per jaar aan een stuk of tien dictees mee, door het hele land heen. En vanavond natuurlijk aan het Groot Dictee.

Toch zou ik mezelf geen specialist willen noemen. Ik ben meer liefhebber dan specialist. Om er goed in te worden is het een kwestie van oefening baart kunst. Je leert die dicteevalkuilen vanzelf kennen. Coûte que coûte is zo'n typische valkuil. Of tête-à-tête. Mijn advies aan de meeschrijvers vanavond zou zijn: oefen op www.beterspellen.nl. Dan krijg je vijf keer in de week verschillende oefeningen op verschillende niveaus. Maar neem het niet te serieus. Het is knapper en belangrijker dat iemand een mooi stuk proza kan schrijven dan een foutloos dictee."

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Isa Verwijlen (17) uit Weert

"Eerlijk gezegd zijn die nul fouten die ik in de voorronde had ook wel een beetje te danken aan mijn vader, die docent Nederlands is. Je maakt die voorronde thuis, dus er is natuurlijk geen controle op. Mijn vader heeft in 2000 al eens meegedaan aan Het Groot Dictee en had toen 20 fout, terwijl het gemiddelde aantal fouten 37 was. Ik krijg dus veel van taal mee van thuis. Ja, ik denk dat goed kunnen spellen ook wel met aanleg te maken heeft. Het zit een beetje in het bloed. En ik heb altijd goede docenten gehad, dat scheelt ook.

Als ik tips zou moeten geven aan mensen die vanavond meedoen, dan zou ik zeggen: doe het op gevoel, ook al komen er woorden in voor die je helemaal niet kent. Gewoon meeschrijven met pen en papier. En geen dingen tussendoor doen want het voorlezen van het dictee gaat best snel. Niet appen dus. Ter voorbereiding helpt het ook om veel te lezen, zodat je veel woorden kent. Je hebt ook allerlei online taalsites, waar je kunt oefenen, al gebruik ik die niet zo vaak want ik luister wel naar mijn vader. Die zit trouwens mee te luisteren met dit gesprek. We vinden taal allebei interessant en mooi. Hij zegt: Als je eau de cologne fonetisch zou schrijven, zou het nooit zo lekker ruiken."

Het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Vanavond 20.25 uur, NPO 2.

null Beeld Trouw
Beeld Trouw
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden