TV-column

Tim den Besten over outsiders en dichtslibbende wegen

Er zijn al 10 miljoen auto's op de weg Beeld Maaike Bos

Groei. Op de basisschool van onze kinderen in Amsterdam heerst commotie omdat de school wil groeien, en drie klassen zomaar naar een ander schoolgebouw moeten. Waarom is dat altijd nodig, groeien? Uit kosten­efficiëntie vaak, maar geld maakt ook dat mensen vaker dingen doen die ze helemaal niet willen. 

Tim den Besten had weer interessante types donderdag in zijn eerder geprezen VPRO-programma ‘Outsiders’. Dit keer mensen die niet willen leven van werk dat ze ongelukkig maakt. Danny leeft van het eten uit de supermarkt-afvalbak, Louis van straatmuziek, en Anne van een kunstproject waarin ze zich door donateurs laat sponsoren. Ze leeft tevreden van 350 euro per maand. Deze mensen hebben interessante gedachten over de waarde van wat een mens te bieden heeft. En over de waarde van vrij leven. Je kunt denken: ze houden de prestatiemaatschappij een kritische spiegel voor.

We kunnen allen eens stilstaan bij de molen waar wij elke dag in stappen. Tegelijk is hun manier van leven alleen mogelijk doordat anderen wel met geld en werk leven. Wie zou anders kunnen sponsoren, of voor muziek betalen? De samenleving zou net zo goed verstopt raken als iedereen outsider was en elkaar verdrong bij het over datum-voedsel van de supermarkt. Zo simpel is het allemaal niet. Het is daarom al waardevol als we op een deelgebiedje lering trekken uit zo’n verhaal. Érgens in ons leven kunnen we vast wel eens kijken waar we mee bezig zijn en een andere keuze maken.

Dichte slagboom

De documentaireserie ‘Strijd tegen de file’ (AvroTros) bijvoorbeeld laat zien hoe Nederland vol slibt met files. Vorig jaar 66 miljoen uur file! Tien miljoen auto’s op de weg. En de opstoppingen worden alleen maar erger. Er zijn gelukkig initiatieven die mensen uit de auto en op de fiets krijgen, al moeten die dan even vechten tegen het imago van sulletje, zegt het programma. In 2016 was de Velsertunnel negen maanden dicht voor onderhoudwerkzaamheden. Een ramp voor de hele IJmond-regio. Toen ontstonden de fietsprogramma’s waardoor nu 3000 mensen extra de fiets pakken. “Dat levert 5500 spitsmijdingen per week op”, zegt zo’n expert.

Het is voor een groot deel psychologie en maatschappelijke druk, precies waar die ‘outsiders’ geen zin in hebben. Mensen kunnen ook eens wat later van huis gaan, een dag thuiswerken, of hun ego opzij zetten en samen in één voertuig stappen: de trein. Ondertussen blijken veel mensen zelfs een volle baan te hebben aan het stroomlijnen van de verkeersstromen. Bij de centrale bedienen mensen de matrixborden. Ze sluiten een baan af bij ongelukken of reageren wanneer een sensor meet dat een vrachtwagen te hoog blijkt voor een tunnel. Ja echt. In de regio Amsterdam gebeurt het wel vijftien keer per dag dat een vrachtwagen met opbollend zeil te hoog is, en dan gaat de slagboom van de tunnel gewoon dicht. Zomaar een uur file.

Iemand met het beroep weginspecteur rijdt de hele dag naar zulke incidenten toe. Die meet zo’n vrachtwagen extra op, of haalt een dode poes of afgescheurde autoband van de weg voordat die files veroorzaken. Het is vol daar op de weg. De minste afwijking kan een opstopping worden. Paniek. Ik snap het wel als je daar niet aan mee wilt doen.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Meer columns leest u in het dossier.

Lees ook: 
De drukte op de weg blijft toenemen: vijf tips om files te voorkomen 
Hoewel ook het oppervlakte aan asfalt toeneemt, blijft de drukte op de weg de komende vijf jaar aanzwellen door een verwachte aanhoudende economische groei.

Ook voordat er auto’s waren, waren er al files
Bij het woord file zijn we geneigd meteen aan een lange rij stilstaande auto’s te denken. Geen wonder, want wie dit woord tegenwoordig in de media aantreft, hoort of leest negen van de tien keer iets over opstoppingen en vertragingen in het verkeer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden