Online balletles

Thuisballerina’s dansen zich gelukkig tussen sofa en strijkplank

null Beeld Patrick Post
Beeld Patrick Post

Niemand had verwacht dat de online balletlessen van Het Nationale Ballet, bedoeld om de dansers tijdens de lockdowns in training te houden, een miljoenenpubliek zouden trekken. ‘Dit halfuurtje is helemaal voor jou.’

“Vandaag doe ik YouTube-video nummer acht, een pittig lesje qua kracht, dat is wel goed voor mij.” De onlineballetles duurt ietsje langer dan een halfuur, lekker kort en krachtig, vindt Roos Streumer (47) uit Amstelveen. Na de opwarming gaan de benen steeds een stukje hoger.

In Facebookgroepen over ballet, waar Streumer als enthousiaste amateurdanseres regelmatig doorheen muist, waren juichende reviews voorbijgekomen: de onlineballetlessen van Het Nationale Ballet, die zijn zó geweldig, die moét je volgen. Streumer: “Ik heb een praktijk aan huis en ik dacht: laat ik het eens proberen in mijn praktijkruimte. Meteen was ik om: de lessen zijn goed opgebouwd en worden mooi gefilmd.”

Aanvankelijk diende haar bureaustoel als balletbarre, maar die was te wiebelig. “Toen ben ik verhuisd naar de keuken, zoals in de video’s wordt aangeraden. Voor een barre-les is het aanrecht ideaal, die stabiliteit moet je wel hebben. Er is nét genoeg ruimte; links heb ik ruzie met de oven, rechts lig ik in de clinch met de gordijnen. Ach, dat is een kwestie van een beetje smokkelen met de stappen.”

De lessen zijn uit nood geboren

Niemand had kunnen bevroeden dat de onlineballetlessen van Het Nationale Ballet zo’n succes zouden zijn. De eerste les, aan de barre om de balletposities tegenaan te oefenen, is op YouTube meer dan een miljoen keer bekeken. De vijftien ­video’s die het balletgezelschap online heeft staan, trekken kijkers van over de hele wereld. 

Thuisballerina Roos Steumer. Beeld Patrick Post
Thuisballerina Roos Steumer.Beeld Patrick Post

En dat terwijl de lessen uit nood zijn geboren, zegt artistiek coördinator Ernst Meisner, die de lessen samenstelt en mede doceert. “Toen de eerste lockdown werd afgekondigd en onze bijna tachtig dansers, net zoals de rest van Nederland, thuis kwamen te zitten, werd het balletgezelschap geconfronteerd met de vraag: hoe kunnen we ze zo goed mogelijk in vorm houden?”

Een dagelijkse balletles is noodzakelijk om de veeleisende ballettechniek op peil te houden. Zoom werd de vervanger van de balletstudio’s aan het Amsterdamse Waterlooplein, thuishonk van de balletgroep. Het bleek handig om de les van tevoren op te nemen en via YouTube aan te bieden, zegt Meisner: “Maar we hadden niet verwacht dat de hele wereld mee zou doen. Niet alleen balletdansers van andere gezelschappen en balletstudenten wereldwijd, ook amateurdansers op diverse niveaus haakten aan. Opvallend was de grote deelname van ouderen die altijd hebben willen dansen en daar nooit eerder de kans toe hadden gekregen. De reacties waren hartverwarmend.”

‘Doe dat ene sprongetje liever niet als je wat strammer bent’

De lessen zijn dan ook super, vindt Roos Streumer. Wat een uitkomst, nu haar balletlessen bij de Amstelveense Muziek- en Dansschool op pauze staan. “Ernst geeft aanstekelijk en enthousiast les. In het weekend neem ik er echt de tijd voor: dan doe ik achter elkaar een barre-les en een center-les, waarbij je van de barre af komt en passen vormt. Mijn vriend maakt zich dan uit de voeten. Hij vindt het bezwaarlijk om thuis te zijn als ik bezig ben. Dan zeg ik: je mag best kijken hoor.

“Je bent weliswaar kwetsbaar als je de oefeningen doet. Er gaat nog weleens iets mis en je doet het lang niet zo gracieus als een echte ballerina. Maar ik ben er heel open in, ik zet gewoon een filmpje van mezelf op Facebook. Als liefhebber vind ik het belangrijk dat ballet op deze manier laagdrempeliger wordt.”

Is het niet gevaarlijk om zo veel niet-professionele dansers tussen sofa en snijplank te laten springen? Ernst Meisner meent van niet. Hij legt in de video’s elke keer uit hoe je de oefeningen aanpast aan eigen lijf en tempo. “Zorg dat de vloer veilig is en je iets hebt om je aan vast te houden. En doe dat ene sprongetje liever niet als je wat strammer bent. Voor onze thuiszittende dansers was het ook aanpassen geblazen. Ik moest tegen ze blijven zeggen: jongens, houd het veilig en denk om je buren.”

Roos Streumer is psychosociaal therapeut van beroep en ze richt zich voornamelijk op stress- en burn-outgerelateerde klachten. “Daar kan ballet goed bij helpen. Aan de ene kant streef je perfectie na, wat je als amateur nooit zult bereiken. Daarover kun je gefrustreerd raken. Een goede docent als Ernst Meisner speelt daar uitstekend op in: je moet kijken wat jij als individu kunt.

null Beeld Patrick Post
Beeld Patrick Post

“Aan de andere kant maak je door dans contact met je lichaam. Als mensen zijn we geneigd te leven vanuit ons hoofd. We zien ons lichaam als instrument dat mee moet werken bij het denken. Om ballet te beoefenen moet je echt communiceren met je lijf: hoe laat je het spreken? Daarbij heeft ballet een emotionele component; het is een fijne manier om je te uiten.”

Fysiek levert het Streumer ook veel op. “De meeste sporten zijn geen bal aan. Ik stop er snel mee, ik vind ze saai. Met ballet voelde ik onmiddellijk een match; beweging, conditie en kracht ineen, en je wordt er leniger van. Ik heb er nooit bewust voor gekozen, ik ben er toevallig mee begonnen en vanaf dat moment werd het een belangrijk aspect van mijn leven.”

‘Met ballet kan ik heel elegant zijn’

Naast het feit dat bewegen goed voor je is, brengen de lessen een blij gevoel, zo hoopt Meisner. De combinatie van muziek met dans, de oefening oppikken, met aandacht bij de les blijven: op veel vlakken ben je op een uitdagende wijze met jezelf bezig. “Iedereen zit de hele dag maar thuis te vergaderen achter Zoom, dit halfuurtje is gewoon helemaal voor jou. Je wordt meegenomen in een positieve energie. Iedereen kan meedoen, iedereen kan het balletgevoel ervaren. Dat is helend in deze coronatijden.”

“Je bent even in een andere wereld, losgekoppeld van de dagelijkse sleur”, zegt Streumer. “Ik heb een beroep waarbij ik veel zit. De lessen brengen mij fysiek en mentaal in beweging, mijn gedachten zijn totaal gericht op de oefeningen die ik doe. En – nu spreek ik puur voor mezelf – als vrouw wil ik me mooi voelen, vrouwelijk. Met ballet kan ik heerlijk elegant zijn.”

Ernst Meisner hoopt dat het onverwachte succes van de balletles­video’s bijdraagt aan een positief imago van ballet. In Netflixseries en Hollywoodfilms wordt de kunstvorm nogal eens geassocieerd met roofbouw plegen op het lichaam. Onterecht, volgens Meisner, die ook artistiek directeur is van de Nationale Balletacademie. “De focus ligt op gezond en verantwoord. Ik zie in de groep alleen maar enthousiaste mensen die een enorme drive hebben en hun passie dolgraag uitdragen.”

Behalve via YouTube zijn de lessen ook te volgen via operaballet.nl/online/practice-home.

Lees ook:

Ballet op anderhalve meter afstand: de dansvrijheid is flink ingeperkt

Ook Nederlands Dans Theater komt langzaam uit zijn lockdown. Hoe ziet dat eruit, ballet met anderhalve meter afstand?De studiovloer is door de met grijze tape gemarkeerde vlakken net een tangrampuzzel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden