null

InterviewGeorge & Eran

Theatermakers George & Eran laten zien: we hoeven niet allemaal Greta Thunbergs te zijn

In hun voorstelling ‘George & Eran worden veganisten’ nemen de makers klimaatfanatici op de hak, maar intussen zetten ze het publiek wel aan het denken.

Het slot van de voorstelling is geruststellend en hoopvol. We hoeven niet allemaal Greta Thunbergs te zijn. Pfff. Opluchting. Alles met mate, is het wijze devies van het vierjarige meisje dat het publiek via een audioverbinding aan het eind toespreekt. Zorg een beetje voor elkaar, wees een beetje mild, en probeer ook een beetje goed met onze planeet om te gaan.

In de vijf kwartier daarvoor hebben we vier acteurs gezien die eerlijk zijn in hun tekortkomingen, die elkaar aansporen beter te zijn voor het klimaat, en die elkaar soms als op een familieverjaardag met het ene na het andere klimaatargument om de oren slaan. Het inmiddels fameuze artistieke duo George & Eran speelt het stuk onder regie van Koos Terpstra samen met Eline van Gils (in het stuk de activist) en Nazanin Taheri (de scepticus).

De voorstelling heet George & Eran worden veganisten, maar veganistisch worden de mannen niet. Zoveel is zeker. Net zoals ze niet racistisch werden door hun eerdere stuk George & Eran worden racisten. En oorlogen zijn er ook nog steeds sinds ze George & Eran lossen de wereldvrede op speelden. Toch hopen ze met elke voorstelling de wereld een beetje beter te maken, zoals ze zelf zeggen: ‘ieniemienie-superkleine verandering’ is al goed.

Een val-me-hier-niet-mee-lastig, ik-heb-het-al-druk-genoeg-met-mijn-leven-vrouw

Nazanin Taheri speelt in het stuk op een ludieke manier een val-me-hier-niet-mee-lastig, ik-heb-het-al-druk-genoeg-met-mijn-leven-vrouw. Zij vertegenwoordigt de stem van mensen die het goed proberen te doen, maar het leven ook draaiende moeten houden. “Ik wil best minder vlees eten, maar ik ga me niet schuldig voelen als het niet lukt, ik denk erover na, oké?”, zegt Nazanin heel beslist. En ze staat open voor een gesprek, zegt ze zo vaak als ze kan. Hoor je? Open-voor-een-gesprek.

Het maakt je geen slecht mens als het niet lukt, is de boodschap die ze uitdraagt. En wat, zegt George, als Nazanin zou gaan scheiden omdat ze alleen nog maar groente eet? Haar man blijft echt wel vlees eten, dus wie helpen we daarmee? Als de activiste een steeds fellere toon aanslaat, reageert Nazanin met: “Jij gaat te ver, je bent gek, je wilt zelfs dat baby’s moedermelk uitspugen als die moeders niet veganistisch zijn.” De vegetarische George duizelt het ook: “Ik heb bijna zin om weer vlees te gaan eten.”

George Elias Tobal (links) en Eran Ben-Michaël. Beeld
George Elias Tobal (links) en Eran Ben-Michaël.

Een paar dagen na hun eerste optreden in theater de Meervaart in Amsterdam vertelt George Elias Tobal (35) dat hij zelf geen vlees en vis eet, maar wel melkproducten gebruikt. Voor een veganist natuurlijk uit den boze. Lacht: “Ik hoor steeds dat stemmetje in mijn hoofd, door mijn christelijke achtergrond. Het is nooit genoeg, je moet meer doen.”

Zijn compagnon Eran Ben-Michaël (38) somt op zijn beurt zijn rijtje op: hij scheidt zijn afval, eet weinig vlees en wil dat zijn volgende auto hybride is. Redelijk goed bezig dus. Hij vraagt zich af of het vooral iets van mensen in de grote steden is, die bewustwording. En dat je elkaar erover bevraagt en er soms zelfs op aanspreekt.

“Onze vriendinnen komen allebei uit Almelo en omgeving”, zegt Eran. “Mijn schoonfamilie heeft een groot transportbedrijf, daar wordt niet altijd zo bewust gegeten. Mijn schoonouders kregen laatst wel een vegetarisch kookboek, zij veranderen langzaam.” George: “Mijn zwagers waren echte vleeseters, een zei er nu minder vlees te eten, en als hij vlees eet dan biologisch. Langzaam sijpelt het door.”

George, jij hebt in de researchfase voor de voorstelling een kip geslacht, gewoon om het mee te maken. In de voorstelling wordt dat je kwalijk genomen.

“Ja, sindsdien staren alle kipfilets mij in de winkel ook aan, ik ben er nog vegetarischer van geworden. We waren in een Brabants slachthuis, ik herinner me de geur heel scherp: een mix van vlees, urine, stront en ammoniak. Als ik nu vlees zie, dan associeer ik dat met het slachthuis. Wist je dat in Nederland per seconde vier kippen worden gedood, zeven dagen in de week, een kwart miljoen per dag?”

Eran: “Ik was bij dat slachten, jij duwde een levende kip in een trechter, toen roteerde een machine de veren eraf, en daarna was het ineens een product dat we kenden uit de winkel. Bijna een opluchting. Dit was een prima slachterij, in Thailand zijn de omstandigheden tien keer erger. Die kip ligt in onze supermarkten en zit in onze kipnuggets.”

Jullie werden tijdens het maken van de voorstelling ook geconfronteerd met die spanning tussen dierenwelzijn en milieu.

Eran: “Ja, dat je beter plofkip uit Nederland kunt eten dan een maiskolf uit Kenia. Want dat is beter qua uitstoot van schadelijke stoffen. Als je het echt goed wilt doen, kom je finaal in de knoop. Besluit je alleen groente te eten, bijvoorbeeld asperges, blijken die door onderbetaalde Bulgaren uit de grond te zijn gehaald. Een moderne vorm van slavernij. Dat is dan seizoensgebonden groente van Nederlandse grond.”

Jullie nemen in het stuk bijna alles op de hak, ook de subsidiegevers, die zoals jullie in het stuk zeggen ‘gretig’ zijn als het om klimaatvoorstellingen gaat.

Eran: “Dat doen we niet elke avond, maar we wisten dat mensen van stichting DOEN in het publiek zaten, onze subsidiegever, zij doen veel om de transitie van vlees naar plantaardig voedsel te stimuleren. We zijn acteurs, maar als artistiek leiders hebben we ze wel nodig. Ze waren gelukkig heel tevreden na afloop.”

Kennen jullie mensen die net als jullie medespeelster doorslaan in hun klimaatbewustzijn?

Eran: “Ik ken een vrouw die heel consequent is in wat ze koopt, tot de potgrond aan toe, die haalt ze niet bij Intratuin, want die komt uit gebieden waar grond wordt vernietigd. Zij houdt daar rekening mee. De meeste mensen kiezen voor gemak, ik ook meestal.” George: “Ik weet van een muzikant die een huisje met grond heeft gekocht waarmee hij zelfvoorzienend leeft, helemaal geïsoleerd van het systeem. Is dat doorgeslagen? Ik weet het niet.”

George & Eran worden veganisten speelt t/m 23 december door het hele land. Kaarten en info: georgeeneranproducties.nl

Op het toneel een varken geslacht

Een theatervoorstelling die onze vleesconsumptie ook aan de kaak stelt is Slachtvisite van theatergezelschap Peergroup. Artistiek leider Dirk Bruinsma deed een oproep aan ambachtelijke slagers om mee te spelen. Wat hij niet had verwacht: de een na de ander meldde zich aan. “We hebben zelfs een slagerswachtlijst. Net als boeren willen slagers maar wat graag vertellen over hun vak en hoe ze het voedselsysteem duurzamer willen maken.”

Maar liefst tien Friese slagers doen mee aan de 24 voorstellingen die in november, van oudsher de slachtmaand, in de oude Molkfabryk in het Friese Burgum te zien zijn. Met 360 graden geprojecteerde animaties en filmbeelden vertelt Peergroup het verhaal van onze voedselindustrie terwijl een van de slagers voor de ogen van het publiek een half varken uitbeent en verwerkt tot karbonades, speklappen en wat dies meer zij.

Met Slachtvisite wil Peergroup benadrukken hoe belangrijk het is om, als je toch vlees eet (slechts zo’n 4 procent van de Nederlanders is vegetarisch), dat bij de boer of de slager om de hoek te kopen, en dat we op Europees niveau onze vleesconsumptie beter moeten regelen. Geen goedkoop vlees meer uit Brazilië dus.

De term ‘slachtvisite’ stamt van net na de Tweede Wereldoorlog, toen boeren hun vetgemeste varkens in november slachtten en buiten ophingen. De hele buurt kwam erop af en deelde mee in de verdeling van de beesten, waarmee ze dan de winter door konden komen.

De voorstelling Slachtvisite is de hele maand november te zien in het Friese Burgum. Voor kaarten en info: peergroup.nl

Een slager die meespeelt in de voorstelling Slachtvisite van Peergroup. Beeld Marleen Annema
Een slager die meespeelt in de voorstelling Slachtvisite van Peergroup.Beeld Marleen Annema

Lees ook:
Lachen om racisme? Theatermakers George & Eran vinden dat dit gewoon moet kunnen

Grappen maken over racisme: dat is een heikele zaak. Maar in de voorstelling ‘George & Eran worden racisten’ gaan alle remmen los. Humor mag pijn doen, vinden George Tobal en Eran Ben-Michaël. “We moesten de grens opzoeken én er overheen gaan. Want daar zit de spanning.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden