Filmrecensie

The Favourite: Gehijg en gefluister in de koninklijke slaapkamer

Emma Stone in he Favourite Beeld Photo News

The Favourite

Regie: Yorgos Lanthimos
Met Emma Stone, Olivia Colman, Rachel Weisz.
★★★☆☆

Het is het begin van de achttiende eeuw, een tijd waarin monarchieën nog macht hadden en niet alleen rentenierden. De pruiken en kostuums zijn weelderig en overbodig, de gerechten groots en meeslepend, de spelletjes vilein en vals. Alles luchtig geserveerd, vanzelfsprekend, maar met serieuze ondertonen over de menselijke natuur als graaierij en gulzigheid ten koste van anderen.

En gebaseerd op feiten. Het verhaal speelt zich overwegend af in het eerste decennium van de achttiende eeuw. Ergens rond 1705 verschijnt Abigail Hill aan het Hof, een nichtje van Sarah Churchill, de hertogin van Marlborough. Churchill was op dat moment de belangrijkste vertrouweling van koningin Anne en had grote politieke invloed. De film suggereert dat het niet eens haar politieke macht was waardoor ze langzaam maar zeker bij Anne uit de gratie viel, ten faveure van Abigail.

Tories & Whigs 

Deze driehoeksverhouding vormt het hart van de film en het knappe van ‘The Favourite’, behalve verrukkelijkheid, is dat alle nuances van die verhouding voelbaar worden. Tussen Churchill en de koningin was een complexe intieme en seksuele verhouding ontstaan en de film suggereert dat Anne een einde wilde aan die emotionele afhankelijkheid. Evengoed kun je zeggen dat hun verhouding, met wederzijdse instemming, louter een economische afspraak was: die stond zolang ze er allebei beter van werden. Nu de frisse Abigail voor eigen gewin net zo makkelijk met Anne tussen de lakens dook, was Churchill niet meer nodig. De koningin had een nieuw speeltje. Daar lijkt Churchill zich op verkeken te hebben: de frêle Anne, een voortreffelijke rol trouwens van Olivia Colman, had misschien niet altijd het hoogste, maar wel het laatste woord.

In werkelijkheid speelden politieke meningsverschillen een grotere rol: Anne was van de conservatieve Tories (‘God, King & Country’), Churchill van de iets vrijere Whigs. Naast het machiavellistisch gehijg en gefluister in de koninklijke slaapkamer passeren andere fundamenten van onze westerse beschaving. Volgevreten aristocraten die elkaar naakt met fruit bekogelen, om iets te noemen, of het patriarchaat, dat vrouwen als het maar even kon op de meest inventieve manieren misbruikte.

Ook al zijn ze drie van de machtigste vrouwen van het Britse keizerrijk, het is nog steeds laveren en glimlachen als er mannen in de buurt zijn. Kers op de taart zijn de groothoeklenzen waarmee Yorgos Lanthimos deze beestenbende laat zien, die het vertekende perspectief van de aristocratie illustreren, een wereld waarin alles uit verhouding is.

In 1711 werd Abigail Hill in de adelstand verheven en werd ze Keeper of the Privy Purse, de beheerder van het koninklijke huishoudboekje, Anne’s nieuwe favoriet. Het systeem werkte.

Elke week worden de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest de recensies hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden