Doug Coe van The Family bij de Reagans.

De Serie The Family

The Family: een nieuwe kruistocht, gevoerd in de schaduwen

Doug Coe van The Family bij de Reagans. Beeld Netflix

Al decennialang werkt een fundamentalistische organisatie in Washington aan het opheffen van de grondwettelijk verankerde scheiding tussen kerk en staat. Trump beschouwt men als de chaoskoning.

Bij het kijken naar de vijfdelige Netflix-documentaire ‘The Family’ kun je lang denken: wat is er nou ­helemaal mis met een ­organisatie die elk jaar in februari in Washington het National Prayer Breakfast organiseert? Waar elke Amerikaanse president sinds 1953 aanschoof, net als talloze internationale gasten? Dat heeft alles te ­maken met de werkwijze van

The ­Family: hoe onzichtbaarder ze kunnen opereren, hoe meer invloed ze kunnen hebben. De serie is onder meer gebaseerd op de boeken van journalist Jeff Sharlet, die in 2002 aan een boek werkte over Jezus en via een vriend bij de organisatie ­terechtkwam. 

Nergens vind je vastgelegd waar The Family precies voor staat. Grote roerganger was tot voor kort Doug Coe, een man die zich decennialang in de hoogste kringen van de macht in Washington bewoog en bekendstond om zijn stille diplomatie. Hij was het die de organisatie die ooit was opgericht door de Noorse immigrant Abraham Vereide in de jaren zestig omvormde naar een vrijwel onzichtbaar netwerk. Zelfs het briefpapier met het logo werd in de ban gedaan. Het enige waar Coe openlijk over sprak was Jezus. Jezus plus niets, dat is letterlijk het uitgangspunt. De rest van de Bijbel doet er niet toe.

God was er nooit voor de schapen, God is er voor de wolven

Wat je na vijf afleveringen ­begrijpt, is dat The Family al decennialang in de schaduwen van de macht een nieuwe kruistocht voert om christelijk-fundamentalistische principes over de wereld te verspreiden. In plaats van geweld te gebruiken, bouwt de organisatie aan een netwerk van relaties. Het National Prayer Breakfast, dat inmiddels in meerdere landen plaatsvindt en waarbij je alleen op uitnodiging mag aanschuiven, is een soort hub voor die relaties. Het is een netwerkbijeenkomst voor gelijkgestemden.

Democratie wordt door de organisatie gezien als een vorm van rebellie, als een aberratie. De wereld moet ­geleid worden door elites, die men ‘de uitverkorenen’ noemt. God was er nooit voor de schapen, predikt de organisatie. God is er voor de wolven. De schapen volgen wel.

De scheiding tussen kerk en staat moet worden opgeheven. Mannen leiden het gezin, vrouwen baren ­kinderen. Bovendien is voor christelijk-rechtse elites alles toegestaan, legaal of ­illegaal, als het maar buiten het zicht van de camera gebeurt.

Wat kan er nou mis zijn met samen bidden?

Als het wel in het zicht van de camera gebeurt, dan zeg je daarna gewoon dat je berouw hebt en alles wordt vergeven. Trump ziet men niet als een gevaar. Die wordt als de chaoskoning ­beschouwd. Het is alleen maar goed dat hij onrust zaait, want in die chaos kan een nieuwe anti­democratische orde groeien.

Door een aantal schandalen in de laatste tien jaar is de organisatie – die naast The Family ook bekendstaat als De Broederschap – verschillende keren in het nieuws gekomen. Toch zegt het veel dat ingewijden er geen probleem meer mee hebben om voor de camera over de organisatie te praten. Dan gaat het wel voortdurend over Jezus en het nut van goede relaties. Waar men niet over spreekt, is dat men een referendum in Roemenië over het homohuwelijk probeerde te beïnvloeden door extreemrechtse politici financieel te steunen, of in Oeganda via lokale activisten wetgeving probeerde af te dwingen die in sommige gevallen de doodstraf op homoseksualiteit zette. Men presenteert de organisatie nog steeds als een vriendelijke club eensgezinden die het National Prayer Breakfast organiseert. Want wat kan er nou mis zijn met samen bidden?

‘The Family’ is te zien op Netflix.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden