Recensie

The End of Fear: over dat grote rode schilderij dat werd vermoord

Een bizar verhaal, boeiend gereconstrueerd. Beeld XX

The End of Fear
Regie: Barbara Visser
★★

Barbara Visser, die afgelopen jaar interim-directeur was van het documentaire festival Idfa, doet in zeventig minuten de roemruchte geschiedenis van het schilderij 'Who's Afraid of Red, Yellow and Blue III' (1966/1967) van de New Yorkse schilder Barnett Newman uit de doeken. Dat is nogal krap voor alle verschillende gezichtspunten die ze aan de orde wil laten komen.

Edy de Wilde van het Stedelijk Museum in Amsterdam kocht het metersgrote doek in 1969: een uitdagend rood vlak met aan weerszijden een gele en een blauwe strook. Een voorbeeld van abstract expressionisme dat voor de een een hoogtepunt in de geschiedenis van de moderne kunst vertegenwoordigde en voor de ander totaal onbegrijpelijk was. Het was in ieder geval een schilderij dat veel emoties opriep. In 1986 ging een verwarde bezoeker het doek te lijf met een mes. In de film spreken oud-museummedewerkers van de moord op het schilderij.

Wat volgde was een lange, dure en controversiële restauratie door de Amerikaan Daniel Goldreyer, goedgekeurd door museumdirecteur Wim Beeren. Maar toen het schilderij na jaren terug kwam in Nederland bleek het overgeschilderd met ordinaire kozijnverf. De verschillende nuances rood waren verdwenen, herinnert kunsthistoricus Ernst van de Wetering zich. Er volgde een rechtszaak. Beeren werd ontslagen en opgevolgd door Rudi Fuchs.

Reconstructie

Het is een bizar verhaal dat boeiend wordt gereconstrueerd en dat het waard is om opnieuw verteld te worden, aangezien moderne kunst nog steeds tegenstrijdige reacties oproept. Wanneer is iets kunst? Wie bepaalt dat? En kijken we nu naar een origineel of een kopie?

Het zijn interessante vragen die Visser opwerpt, maar door in relatief korte tijd veel verschillende perspectieven te presenteren, gaat haar eigen visie een beetje verloren. Voor een essayfilm, zoals ze het zelf noemt, is dat jammer.

Zo gaf ze opdracht aan een jonge kunstenares om Newmans schilderij na te schilderen en behalve experts moeten ook schoolkinderen er iets van vinden.

Terwijl je eigenlijk wel wat meer over de gezichtspunten van de hoofdrolspelers had willen horen. Ook al zijn Barnett Newman, Daniel Goldreyer en Wim Beeren overleden, hun motieven, uitspraken en gedachten zijn natuurlijk wel vastgelegd. Visser scheert er nu een beetje langs.

Lees hier meer filmrecensies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden