FilmrecensieThe Assistant

The Assistant is een bleke film over het kantoor als ontmenselijkingsmachine

Jane komt als eerste en gaat weer als laatste weg.

The Assistant
 Regie: Kitty Green
 Met Julia Garner, Owen Holland, Jon Orsini
★★★★

Zo sober en feitelijk als de titel van de film, zo sober en feitelijk is het misbruik in het kantoor waar Jane werkt. Zo sober en feitelijk is ook de stijl van film: de camera beweegt geruisloos door het kantoor, het kleurenpalet van de film is bleek, alsof het leven eruit ­is ­gezogen.

Jane is de assistent van iemand hoog in de filmindustrie. We zien hem nooit, maar laten we zeggen, een Harvey Weinsteinachtig type, pre-rollator, in de tijd dat hij alle jonge vrouwen kon grijpen die hij wilde en ermee wegkwam. Niet alleen omdat niemand er iets van durfde te zeggen, ook omdat het misbruik hiërarchisch georganiseerd was, zegt ‘The Assistant’: iedereen schopt naar beneden en vernedert degene onder hem/haar op de ladder. Zo normaal als de paperclips die de papieren bij elkaar houden.

Dit verhaal gaat niet alleen over de filmindustrie en het gaat niet alleen over seksueel misbruik. Het kan zich ook bij een bank of een bouwbedrijf afspelen en het gaat over allerlei vormen van misbruik en vernedering.

Jane is ‘s ochtends heel vroeg als eerste op kantoor en ze is vaak ook de laatste die weggaat. Ze regelt hotel- en vliegtuigreserveringen, werkt mails af, bezorgt de koffie en vult de erectiepillen aan van haar baas. Jonge vrouwen arriveren en gaan het kantoor in. Soms moet Jane ze naar een hotel brengen. Niemand zegt er iets over. Je ziet het ook niet: alles vindt achter gesloten deuren plaats. Op de bedrijfsuitgaven staan ongespecificeerde bedragen. Een enkele keer vindt Jane een oorbel op de grond.

Ze zeiden dat je slim was!

Niemand noemt haar naam. Jane is voor haar collega’s even onzichtbaar als het meubilair. Als ze het verkeerde broodje bezorgt ‒ “geen kalkoen maar kip!” ‒ wordt ze afgeblaft, dat wel. Als ze de vrouw van de baas niet goed genoeg heeft afgepoeierd, krijgt ze hem woedend aan de lijn: “Ze zeiden dat je slim was!”. Heel soms krijgt ze een compliment. Alsof ze de hond is die je ondanks alle schoppen een keer een aai over de bol geeft zodat hij blijft hunkeren naar goedkeuring.

Behalve over seksueel misbruik en medeplichtigheid gaat The Assistant over een ontmenselijkingsmachine. Lange dagen, geen waardering, alleen kritiek. Niemand laat emoties zien, waarschijnlijk omdat men bang is anders kwetsbaar te zijn en een volgend doelwit te worden. Een enkele keer belt Jane wanhopig haar moeder, stilletjes op de gang, om toch iets menselijks te horen.

De strakke en sobere ordening van de film, op het militaire af, is misschien een overdrijving. Maar het werkt. Het maakt de hiërarchie en de afhankelijkheid zichtbaar, het zwijgen en de medeplichtigheid geloofwaardig.

In het echte leven zou Jane het misbruik nooit goedkeuren. Op kantoor gaat ze er in mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden