FilmrecensieThe Lighthouse

Tentakelseks en Griekse mythologie in The Lighthouse

Robert Pattinson in ‘The Lighthouse’.

The Lighthouse 
Regie: Robert Eggers 
Met Willem Dafoe, Rombert Pattinson 
★★★★☆

Idioten zullen zeggen dat ‘The Lighthouse’ gebaseerd is op de figuren van Proteus en Prometheus in de Griekse mythologie, schreef iemand na de première vorig jaar op het filmfestival van Cannes. Genieën begrijpen dat dit een film is over mannen die zuipen.

Nou ja, allebei. ‘The Lighthouse’ is een fantastische nachtmerrie, gefilmd in scherp zwart-wit met een beklemmende, pulserende soundtrack. Robert Pattinson en Willem Dafoe arriveren ergens eind negentiende eeuw als Ephraim Winslow en Thomas Wake voor vier weken op een afgelegen eiland aan de Amerikaanse oostkust om een vuurtoren te bemannen, een enorme witte fallus waarin een titanenstrijd van twee botsende ego’s zal worden uitgevochten.

De film is gedrenkt in symboliek, met visioenen van zeemeerminnen en tentakelseks, waarin mythe en werkelijkheid naadloos in elkaar overlopen.

Je kunt er verwijzingen naar Shakespeares ‘De storm’ – afgelegen eiland, vragen over mythe, geloof en magie – en kapitein Ahabs destructieve obsessie uit ‘Moby Dick’ in zien, maar de film kan ook prima zonder die interpretaties. Er gaat zelfs een theorie rond dat de twee mannen de oudere en jongere versie van een en dezelfde persoon zijn. De twee zuipen en vechten en er is zelfs een vluchtig moment waarin ze elkaar omhelzen en heel even liefhebben.

Hoog op de Olympus

De mannen zijn niet wie ze zeggen dat ze zijn. Ze liegen tegen elkaar, maar ze bedriegen waarschijnlijk ook zichzelf, zo voel je al snel. Thomas kleineert de jonge Ephraim onophoudelijk, laat hem in de striemende regen rotklussen doen en verbiedt hem om boven bij het vuurtorenlicht te komen. Wanneer Ephraim hem door de vloer heen ­bespiedt, lijkt Thomas zinderende seks te hebben met tentakels die op de een of andere manier uit de lamp komen. Een eeuwige, innige verstrengeling van magie en werkelijkheid.

In de Griekse mythologie was Proteus de oude man van de zee die alles wist van het verleden, het ­heden en de toekomst, maar die ­weigerde zijn kennis te delen. ­Prometheus was de jonge rebel die het licht van de ­kennis van de goden stal om het aan de mensen te geven. Als straf werd hij door Zeus aan een rots werd gebonden, waar een adelaar elke dag zijn lever eruit kwam eten. ­Handig om in ­gedachten te houden bij het kijken van de film. Het licht van de kennis, alle kennis, zit opgesloten boven in de vuur­torenlamp en dat is waar de jonge Winslow van wil ­drinken. Hoog op de Olympus.

Maar zoals gezegd: het is ook een film over mannen die zuipen en die elkaar met een gedenkwaardige nautische eloquentie voor rotte vis uitmaken.

Robert Eggers maakte in 2015 al veel indruk met ‘The Witch’, ook een film met een hoofdrol voor ­mythe en folklore. The Lighthouse bevestigt het talent van een van de interessantste Amerikaanse film­makers van het moment.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden