Review

Teloorgang Siciliaanse adel prachtig verfilmd

In het zonlicht schitterende korenvelden, stenen beelden, terrassen, een palazzo. De camera streelt de Siciliaanse bezittingen van prins Fabrizio Salina (Burt Lancaster) bij de opening van 'Il Gattopardo', opnieuw uitgebracht in de oorspronkelijke drie uur durende versie. We zijn in het land van 'Gone With the Wind', maar dan in Sicilië, anno 1860. Ook hier is er een geliefd landgoed dat de nieuwe tijd niet zal overleven.

De huismis wordt onderbroken door een bediende die meldt dat er een dode soldaat in de tuin ligt. Het signaal van de nieuwe orde. De soldaten van Garribaldi zijn geland en zoeken de revolutie die een nieuw, democratisch Sicilië moet verbinden met de rest van Italië. De vrouw des huizes schiet in gejammer, de prins zelf blijft kalm. Laconiek zelfs. Hij staat toe dat zijn neef Tancredi (Alain Delon) zich bij de revolutionairen aansluit. 'Er moet wat veranderen, om wat er is te kunnen behouden', aldus Fabrizio.

Visconti's 'Il Gattopardo' is doortrokken van de melancholie van deze aristocraat die besluit tot consensuspolitiek als beste optie in een roerige wereld. Hij rouwt om het verlies van status, hij wei-gert mee te werken aan de komst van de republiek, maar stemt wel in met een huwelijk tussen zijn neef en de rijke, niet-adellijke dochter van de burgemeester (Claudia Cardinale) in het besef dat minneschikkerij de aristocratie zal beschermen.

Mooi is hoe Visconti (graaf én marxist) in 'Il Gattopardo', gebaseerd op een roman van Giuseppe Tomasi di Lampedusa, het perspectief van de prins toont zonder ook zijn kant te kiezen. Burt Lancaster vertolkt prachtig de innerlijke strijd.

Met deze artistieke rol wilde hij aantonen meer in zijn mars te hebben dan de viriele hunk. Zijn prins Fabrizio is een waardige, oude leeuw die de naderende ondergang onder ogen ziet maar ook poogt te vertragen. Nuchter, melancholiek, cynisch. Noblesse oblige. Het is een man die je de onttroning niet toewenst. Eindeloos lang duurt het prachtbal aan het slot; de Siciliaanse adel laat de nieuwe rijken toe in haar midden. Fabrizio walst met Angelica, de verloofde van zijn neef. Zij is verrukt om haar nieuwe adellijke positie. Hij ziet haar verrukking, hij ziet het opportunisme van zijn neef, hij luistert naar de opschepperij van sommige antirevolutionairen.

Wij voelen mee met deze man die zich steeds meer buitenstaander voelt in zijn wereld, terwijl we ook inzien dat wat verloren is gegaan niet beter was.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden