Televisie vooraf

Met een nieuwe naam en een nieuwe presentator begint het KRO-televisieprogramma over geloof, levensbeschouwing en spiritualiteit vanavond aan een nieuwe periode. 'Er is meer tussen hemel en aarde' heet voortaan 'Tussen hemel en aarde' en Dieuwertje Blok heeft plaatsgemaakt voor theoloog Wilfred Kemp.

Fred Lammers

De reden van haar vertrek is volgens regisseur Stijn Fens dat het programma voortaan wekelijks op woensdagavond zal worden uitgezonden. Die hoge frequentie was voor Dieuwertje Blok niet te combineren met de presentatie van 'Ontbijt TV'. Wilfred Kemp (38) loopt al vier jaar mee bij de KRO, bij 'Studio RKK' en de laatste twee jaar als verslaggever bij 'Kruispunt'.

Opzet van de nieuwe, zeventiendelige reeks is de hoofdpersoon uitvoerig te belichten met betrekking tot zijn of haar opvattingen over geloof en traditie. De persoon in kwestie, vanavond oud-bisschop Bür van Rotterdam, wordt thuis opgepikt door een tot een soort kapel omgebouwde autobus, compleet met glas-in-lood ramen, verlichte Mariabeelden en veel rood fluweel in het interieur. Kortom, het sfeertje van het rijke roomse leven. Om dat element voor buitenstaanders nog te versterken is de rijdende kapel ook nog van een torentje voorzien.

Al rijdende stelt Wilfred Kemp confronterende vragen, waarmee hij snel door de oppervlakte prikt. Hij heeft de ervaring dat je, zodra je religieuze onderwerpen ter sprake brengt, er niet onderuit kunt de diepte in te gaan. “Je kunt niet over geloof praten zonder iets van jezelf prijs te geven. Veel conversatie is camouflerende conversatie.”

Voor hij naar de KRO ging was Kemp zes jaar pastoraal werker in De Bilt. “In die periode werkte ik ook mee aan een radioprogramma van de lokale omroep over levensbeschouwing. Daar ontstond mijn interesse voor de media. Het heeft ongetwijfeld te maken met de reden waarom ik de theologie ben ingerold. Dat is via de liturgie gegaan. Ik heb veel met muziek. Al voordat ik pastor werd hield ik me bezig met liturgische muziek. Ik dirigeerde in Montfoort, waar ik ben opgegroeid, een liturgisch koor. Met name het creatieve aspect van religie, hoe je een liturgie maakt en hoe je ervoor zorgt dat liederen een goede plek hebben en de teksten verzorgd zijn, boeit mij. Ik vond het als pastor een feest te experimenteren met vormen. Op dat creatieve aspect komt het ook heel sterk aan in de nieuwe uitdaging die ik me heb gesteld. Je vertelt op de televisie een verhaal, maar in welke vorm giet je het? Een van de redenen dat ik de parochie heb verlaten was dat ik daar dat creatieve aspect te weinig kwijt kon.”

Bij de televisie heeft Wilfred Kemp niet de drang iets uit te dragen. “Ik heb geen verkondigende taak, al gaat het wel ergens over. Ik denk beslist niet dat het je een beter mens maakt als je gelooft. Ik ben er van overtuigd dat mensen een volwaardig en gelukkig leven kunnen leiden zonder geloof of kerk en ook niet dat mensen het beter redden als ze katholiek zijn. Zelf ben ik wel katholiek en ga regelmatig naar de kerk. Voor mij is dat heel belangrijk, maar ik ken veel mensen die het ergens anders uit halen. Het nadeel als je zo'n officieel instituut als een kerk uitstapt is dat je het taalkader dat ze je bieden kwijtraakt. Dan voel je nog wel dat er meer is tussen hemel en aarde, maar je hebt geen taal meer om te communiceren. Dat maakt het lastig. Ons programma kan de uitwerking hebben dat mensen die uit het instituut zijn gestapt, maar op dat terrein nog wel iets voelen op het scherm iemand voorbij zien komen die de woorden vindt om te zeggen wat ook zij geloven. Wij zoeken gasten die duidelijk kunnen vertellen hoe zij op dit terrein denken. Maar ik wil geen mensen bekeren. Herkennen is iets anders dan bekeren.”

Stijn Fens vult aan: “We onderscheiden ons van EO-programma's waarin de mensen het altijd zeker weten. Daar is God een soort Haarlemmerolie dat voor alles kan worden ingezet. Bij ons mag je twijfelen, want de zaken liggen niet zo simpel.”

Oud-bisschop Bür mag vanavond, onderweg naar een plek die veel in zijn leven heeft betekend, een speciale passagier in laten stappen. Dat is zijn vroegere studiegenoot Seger, baron van Voorst tot Voorst. Die speelde een rol bij zijn overgang van het protestantisme naar het rooms-katholieke geloof.

Vast onderdeel van elke uitzending is een binnenkomend faxje uit de hemel. De vijf daarin gestelde vragen moeten kort en bondig worden beantwoord. Zo krijgen we te horen dat Bür zich na zijn dood wil laten cremeren. Het waarom daarvan weet hij niet duidelijk te omschrijven. Wel dat een van zijn muzikale wensen bij dat gebeuren een fragment uit een opera van Wagner zal zijn. “Als dat gespeeld wordt ben ik op de plaats die voor ons allen is bedoeld.” Maar of dat in eerste instantie het vagevuur zal zijn? Bür gelooft wel dat er een plek van loutering is na het afsluiten van het aardse leven, maar om dat te associëren met vuur wil er bij hem niet in.

Op de vraag voor wie hij graag een kaarsje zou willen opsteken antwoordt Bür dat hij dit voor zijn moeder zou willen doen. Wilfred Kemp kan zich daar in vinden. “Bidden kun je overal en op elk moment. Als je een kaarsje aansteekt doe je dat toch op een speciale plek. Het is een mooie gedachte dat zo'n kaarsje dat je met een speciale intentie aansteekt nog een paar uur na je vertrek blijft branden. Dat je daarmee als het ware de goede gedachten aan iemand nog een tijdlang vasthoudt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden