Recensie

Tamara Bach geeft glans aan een onspectaculaire dag uit het leven van een tiener

Beeld x

In eigen land is de Duitse Tamara Bach al eens bekroond met de prestigieuze Deutscher Jugendliteratur Preis, waarvoor ook ‘Veertien’ werd genomineerd, haar eerste boek in Nederlandse vertaling. Deze knappe novelle over een onspectaculaire dag uit het leven van een veertienjarig meisje krijgt glans dankzij Bach’s pregnante stijl.

Een illustratie daarvan: “Ze zegt dat ze vast gaat. Dat ze nog even. Tot zo dan. Je kijkt op je horloge.” Staccato zinnen, soms suggestief afgebroken, die geregeld alledaagse handelingen beschrijven, alsof het leven van hoofdpersoon Bé onder een vergrootglas ligt: “Je haalt je telefoon uit je zak. Swipet wat in het wilde weg (…) Opent en sluit apps.”

Opvallender nog is de jij-vorm, die we in Nederland kennen van Gideon Samsons ‘Eilanddagen’ en die het gevoel versterkt dat het ver- haal over jou gaat, dat jij Bé bent.

Een vorm die bovendien soms vervreemdende, terloopse opmerkingen van de alwetende verteller toelaat - met filmisch effect: “Dan staat ze op, loopt naar het raam en moet een beetje huilen. Dat zie je niet.”

Tekst loopt door onder afbeelding

Beeld x

Herkenbaar

De titel benadrukt dat het Bach gaat om de intense beschrijving van hoe het is om veertien te zijn. En hoewel de ene puber de andere niet is, zullen de gedachten en gevoelens van gymnasiast Bé voor veel veertienjarigen herkenbaar zijn.

Door de ziekte van Pfeiffer en de grote vakantie is Bé acht weken niet op school geweest. Misschien dat ze daarom alles op haar eerste dag met analytische afstand observeert. De leraren die zich uitsloven (of juist niet) voor leerlingen met ‘interessevrije gezichten’, de ‘tweelettergrepige meisjes die op een a eindigen’ die ‘onduidelijke tekstballonnen vol praten’, vriendin Jeannette, die haar hart heeft verloren aan een foute knul.

Ondertussen mijmert Bé over haar eerste liefde, maar wie dat is, wordt compositorisch slim pas laat onthuld. En dan is er de verwarring rond haar vader, die haar moeder heeft verlaten en een kind krijgt met een ander.

Inhoudelijk mag dat alles klinken als een doorsnee puberboek, maar Bach beschrijft het kalm, heel dicht op de huid, vol gevoel, maar zonder sensatie en stilistisch virtuoos. Dat maakt ‘Veertien’ een opmerkelijke leeservaring voor jonge literaire fijnproevers en volwassenen.

Tamara Bach
Veertien
Vert. Esther Ottens Querido
104 blz. € 15,99 Vanaf 13 jaar

Recensenten van Trouw bespreken pas verschenen fictie, non-fictie, jeugdliteratuur en thrillers. Lees hier meer recensies. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden