Opinie

Taaie kauwgum en mooi junkverdriet

Klapkauwend met open mond en wijdbeens bengelend met blote benen over de podiumrand ontvangt Bryndis Brynjolfsdottir van het Scapino Ballet het binnenstromende publiek. Speelt ze haar verveling of wil ze ons lekker maken? Er komt pas leven in haar lichaam als achter haar filmbeelden van oude Amerikaanse cartoons oplichten. Op grote verrijdbare frames verschijnen ook de bijbehorende geluiden, stervormige uitroeptekens en tekstflarden, als een ode aan het dadaisme.

Het bubblegummeisje wordt opgevrolijkt door vijf andere bubble gummers 'to kick my ass'. De kick bestaat eruit dat ze de tot menselijke proporties opgeblazen tekstdragers zijn, met zwart-wit genopte en gestreepte kostuumflarden om hun elastieken ledematen. Wat ze te vertellen hebben of ons uit het kauwgumpapiertje ontvouwen wil echter maar niet duidelijk worden.

Zoals het toneelbeeld in Nanine Linnings 'Bubblegum Wrapper' het universum van comicbooks en cartoons opblaast en uiteenrijt, zo bewegen ook haar zes dansers. In de openhangende toneelmond rekt en strekt, kronkelt en kruipt het alle kanten op, onder, voor en door de frames heen. Al het kauwen, opblazen en laten klappen van de ballonnetjes wordt versterkt door steeds hysterischer muziek van Jacob Veldhuis. Want zoals dat de strips en cartoons uit de jaren vijftig betaamt gaat dat ook in zijn compositie met een aanzwellende bombarie van elektronisch gemangeld geknars, gekwaak, gezoem en vervormde spreekstemmen gepaard.

Maar hoe het milieu van Mickey Mouse, Donald Duck, Popey, Superman met uitdijende vijvers, sissende wolkenkrabbers en op hol geslagen locomotieven danskunstig te evenaren, laat staan te overtreffen? Het werken aan deze choreografie mag tot de nodige hilariteit of nostalgisch jeugdsentiment in de studio hebben geleid, op het toneel is elk spatje humor verdwenen en de zaal reageert op alle bzzzzz, hihihihahahaa met een bijna onheilspellende stilte. Er is geen klap aan al het bedachte en voorgekauwde. 'Bubble gum wrapper' blijft al snel steken in veel ingewikkeld, vermoeiend gedoe. Van de twaalf scènes die in deze 'spanningsboog' verwerkt zijn is erg weinig terug te vinden. Ervoor in de plaats kwam een maar voortjakkerend stroom zonder kop of staart, opgeleukt met beelden en geluiden, waartegen de dansers het bij voorbaat moeten afleggen. 'Bubble gum wrapper' doet zijn naam eer aan, wordt steeds taaier en smaaklozer en vraagt om een papiertje om in weg te gooien. Waarom eindigde het 'Hallo, hallo Halloween' en 'beep, beep, boom, blub' niet veel eerder in 'The End?'

Veel geestiger is - gelukkig - de première van 'Four for Nothing' van Amanda Miller, de Amerikaanse choreografe, die tot voor kort het theater Freiburg als thuisbasis van haar Pretty Ugly Dance Company had. Op Brandenburgse Concerten van Bach swingen vier paren in veelkleurige fladderkostuums er op los, met klassieke dans als hun klop op. Het lijkt vrijheid, blijheid alom: geen vuiltje aan de lucht. Bach zorgt voor een bries, die gedachten laat huppelen of harmonieus stroomlijnt.

Maar dan treedt de eerste hapering, vier tellen stilte voor concentratie op. Met platte tongval de storm in zijn hoofd en de benen in zijn nek bestrijdend loopt Mischa van Leeuwen als verdwaalde junk door alle geïmproviseerde zorgeloosheid. Hij verstopt zich in een rode wigman, zwiept rond op een schoteltje en weigert een trappetje richting hemel te nemen. In een genadeloze tekst vraagt hij zich steeds wanhopiger af wat hij zich verbeeldt of wat de mensen om hem heen, die hem niet zien, zich toch allemaal verbeelden. Natuur en mens raakten ontkoppeld, dus is het in zijn hoofd een ineenstortend kaartspel geworden, waarmee hij een nepomgeving vol zwarte gaten, witte strepen en rode graffiti-beesten vormt. Miller introduceert bij het Scapino Ballet iets waarnaar het lang zoeken was. Dans kan behalve pretentieus intellectueel gekauw ook meeslepend leuk zijn. Hulde voor Mischa van Leeuwen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden