TaalTon den Boon

Surfen, dat heette vroeger nog surfriding

In 1950 maakte het Engelse leenwoord surfriding zijn entree in de Dikke Van Dale. De omschrijving luidde: ‘Sportief vermaak waarbij men door een motorboot over het water voortgetrokken wordt terwijl men op een plank staat’. In 1976 kreeg dit lemma gezelschap van het werkwoord surfen, dat omschreven werd als ‘surfriding beoefenen’. Krap vijftig jaar later kan surfriding zowel brandingsurfen als windsurfen betekenen, maar maakt het woordenboek geen gewag meer van een motorboot die daarbij betrokken zou zijn.

In feite wordt surfriding nauwelijks meer aangetroffen. Zowel plankzeilen (windsurfen) als staand of liggend op een surfplank over de golven bewegen (brandingsurfen) heet nu gewoon surfen. In de jaren negentig kreeg dit werkwoord er bovendien een figuurlijke betekenis bij: informatie zoeken op het internet. Een van de vroegste vindplaatsen van ‘internetsurfen’ in onze taal dateert uit februari 1994 en stond in Trouw: in een artikel fantaseerde iemand dat hij ‘over die nullen en enen van het net surft, die stroompulsen, net als de ribbels van een snelweg’.

Dit figuurlijke gebruik van surfen was overigens al langer bekend in het Engels, waaraan we dit werkwoord hebben ontleend. In die taal betekent to surf nu ‘op de branding varen’, maar vroeger werd dit werkwoord ook wel gebruikt voor ‘schuim vormen’. Het gaat via via terug op het zelfstandig naamwoord surf in de betekenis schuimlaag die de golven vormen als ze de kust bereiken. 

De herkomst van dit woord is onduidelijk, maar volgens de Etymologiebank kan surf onder invloed van surge (hoge golf) teruggaan op suff(e), dat in de zeventiende eeuw gebruikt werd ter aanduiding van de branding. Mogelijk is suffe een variant van sough (geruis en gesuis) en verwijst het naar het ruisende geluid dat gepaard gaat met golven die stukslaan op het strand.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden