I.M.Hilary Mantel (1952-2022)

Succesauteur Hilary Mantel wist als geen ander macht en machthebbers te duiden

Hilary Mantel met het tweede deel uit de Wolf Hall-trilogie, in het Nederlands uitgegeven als ‘Het boek Henry’.  Beeld Reuters
Hilary Mantel met het tweede deel uit de Wolf Hall-trilogie, in het Nederlands uitgegeven als ‘Het boek Henry’.Beeld Reuters

Tweevoudig Booker Prize-winnaar Hilary Mantel overleed donderdag op zeventigjarige leeftijd. Volgens haar uitgever is de Britse schrijfster, die vooral bekend werd met de Wolf Hall-trilogie, ‘plotseling maar vredig’ gestorven.

Vrouwkje Tuinman

Wat gebeurt er als op een dag koningin Elizabeth overlijdt, wilde het tijdschrift New Statesman vorig jaar van schrijfster (en Dame) Hilary Mantel weten. Haar voorspelling: eerst zeggen de mensen dat Elizabeth erg oud was geworden. Dan volgen de eerbetonen. Pas later gaan mensen het verlies echt voelen. ‘Voor lange, lange tijd.’ Want als een land zo’n lange continuïteit heeft beleefd, ervaren ze die als ‘gewoon’. Totdat die wegvalt.

Ruim twee weken terug stierf koningin Elizabeth. Hilary Mantel zou ongetwijfeld boeiend hebben geschreven over de nasleep van deze historische gebeurtenis, als ze niet zelf, afgelopen donderdag, op zeventigjarige leeftijd zou zijn overleden. Als geen ander wist Mantel macht en machthebbers te duiden en tot de mensen terug te brengen die ze naast alle vertoon óók zijn.

Niet te veel opvallen

In het monumentale Een veiliger oord (1992) bijvoorbeeld beschreef ze de Franse revolutie. Haar wereldwijde doorbraak beleefde Mantel met een drieluik dat speelt in de zestiende eeuw. In Wolf Hall (2009), Het boek Henry (2012) en De spiegel en het licht (2020) volgt ze de op- en ondergang van staatsman Thomas Cromwell aan het hof van Henry VIII. Met deze romancyclus won ze twee keer de Booker Prize. De trilogie is intussen vertaald in 41 talen en wereldwijd zo’n vijf miljoen keer verkocht.

Wolf Hall was al de tiende roman van een vrouw die moest ploeteren om tot een vervullend bestaan te komen. Mantel, wier ouders van Ierse afkomst waren, werd in 1952 geboren in een provinciestadje in Derbyshire. Ze groeide als katholiek meisje op in het protestantse Engeland. Ze vertelt erover in het autobiografische De geest geven (2003). Het idee was dat ze niet opviel. Zich normaal gedroeg, niet te mooi was, zeker niet ambitieus of slim.

Jarenlange pijn

Als kind leed ze aan wat weggewuifd werd als hevige groeipijn. Eenmaal volwassen ging ze zich steeds slechter voelen. Psychisch, zeiden de artsen. Ze kreeg medicijnen waarvan ze inderdaad psychotisch werd. Het kost vele jaren, waarin haar lichaam blijvende schade opliep en ze alleen onder haar niveau kon werken, om uit te vinden dat ze leed aan endometriose. Pas toen ontving ze behandeling. Pijn zou ze altijd houden.

Met echtgenoot Gerald woonde Mantel een aantal jaren in Botswana en Saudi-Arabië. Dat laatste verblijf inspireerde haar tot Acht maanden in de Gazastraat (1988), een roman over leven in een (vooral voor vrouwen) claustrofobische omgeving vol cultuurconflicten. Later streken ze neer in het Britse Devon.

‘Ik neem alleen een adempauze’

In 2021 vertelde Mantel, onder meer in Trouw, te willen emigreren naar Ierland. Omdat haar man die wens had, “de brexit vreet aan hem”. Omdat ze zich schaamde hoe haar land migranten en asielzoekers behandelde, zei ze elders. Maar ook vanuit een verlangen naar een ‘lege tafel’. Ze wilde “wil vrij zijn, leven zonder contract dat het volgende project afdwingt”. Maar stoppen met schrijven ging ze niet. “Ik neem alleen een adempauze.”

Dit jaar liet Mantel, om dit nieuwe avontuur te bekrachtigen, het bureau veilen waaraan ze haar succesromans schreef. De opbrengst ging naar het Budleigh Salterton Literary Festival, waarvan ze beschermvrouwe was. Dat vond afgelopen weekend plaats, en stond uiteraard ook stil bij het overlijden van Elizabeth. Enkele dagen later heeft het festival hun vriendin verloren, en de wereld de maakster van een oeuvre van een grote kwalitatieve continuïteit. Dat zullen we nog lang voelen.

Lees ook:

‘Mij interesseert het koningschap als idee, ik geef niks om roddel’

Vorig jaar sprak Jacobine Geel voor Trouw met Hilary Mantel, over het leven ná Thomas Cromwell. Ze had geen plannen, behalve verhuizen naar Ierland met haar man Gerald. Maar: ‘wat ik te zeggen heb is nog niet gezegd’.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden