Taal Leenwoord

Spitzenkandidat vernederlandst tot spitskandidaat

Beeld ANP

Het duurt nog wel even voordat duidelijk is wie welke rol gaat spelen in de Europese Commissie en wie de opvolger van Jean-Claude Juncker wordt. Dat geeft het Nederlands de tijd om te bepalen hoe de belangrijkste partijkandidaat voor het voorzitterschap moet gaan heten: spitzenkandidat, spitzenkandidaat of spitskandidaat.

Het Nederlands heeft spitzenkandidat overgenomen uit het Duits, waarin dit woord met een hoofdletter gespeld wordt en dan lijstaanvoerder of topkandidaat voor een bestuurlijke functie betekent. 

Duitse samenstellingen die met Spitzen beginnen, hebben in onze taal veelal pendanten met spits, zoals spitsbelasting (‘piekbelasting’, in het Duits Spitzenbelastung) en spitstechnologie (‘hightech’, in het Duits Spitzentechnologie). 

Naar analogie daarvan ligt spitskandidaat voor de hand. Van de dertien keer dat Trouw afgelopen maand in het enkelvoud over Junckers opvolger schreef, heette die persoon 1 keer spitzenkandidat en 10 keer spitskandidaat. De vernederlandste tussenvorm spitzenkandidaat kwam 2 keer voor. 

In sommige andere kranten, zoals NRC of de Volkskrant, kwam in dezelfde periode de meest Nederlandse vorm spitskandidaat overigens (nog) niet voor.

Spitskandidaat wordt pas sinds 2013 in de media aangetroffen, terwijl spitzenkandidat al in het begin van de jaren negentig in de krant werd gebruikt. 

De drie varianten laten in elk geval mooi zien hoe ontlening uit een andere taal vaak verloopt: eerst wordt het vreemdtalige woord onveranderd overgenomen en vervolgens wordt dat (kandidat werd kandidaat, vervolgens werd spitzen spits) vernederlandst.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Lees hun bijdragen op trouw.nl/taal. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden