Review

Speelgoed dat moet uitlokken

Welkom in de wereld van Niels. Niels is 7 jaar, autistisch en geestelijk gehandicapt. Hij heeft een taal zonder woorden. Hij speelt met speelgoed dat is ontwikkeld door zijn ouders, Eelco en Wilma Witte.

Want Niels was op gegeven moment te groot en te sterk voor het babyspeelgoed. Dat ging stuk, of hij was erop uitgekeken. Dat gold ook voor het aangepaste speelgoed uit de speel-o-theek. ,,Er is wel veel speelgoed voor deze kinderen, maar ze hebben voorkeuren. Juist bij autisten is het de bedoeling om reacties uit te lokken, om ze uit hun eigen wereld te lokken. Iets nieuws is dus altijd welkom'', zegt Wilma Witte.

Niels heeft graag speelgoed dat beweegt, geluid maakt en kleur heeft. Het begon drie jaar geleden, toen Wilma voor hem een elastiekje ophield waaraan een belletje klingelend heen en weer zwaaide. Niels vond het leuk om daartegenaan te meppen. Eelco spande het elastiek tussen twee stokken, die hij op een plank monteerde. Maar de stokken braken af en het elastiek was te sterk of te slap. Er kwam een zoektocht naar de juiste materialen; belletjes, ballen, touwtjes en kralen die veilig en sterk genoeg zijn voor hun gebruikers. Eelco kan er lang over vertellen. Hij werkt overdag als boekhouder, maar in hun vrije tijd zijn Wilma en hij er graag mee bezig -Wilma vooral met het bedenken, Eelco met de uitvoering. Ze zijn inmiddels een echt bedrijf, met de naam 'Wens' en ze zoeken overal naar onderdelen en producenten. Zo is Eelco lang in de weer geweest met een fabrikant voor het ontwikkelen van de juiste stalen veren om balletjes op te monteren. De veer moet goed monteerbaar zijn op de houten basisplank, moet niet te sterk of te slap zijn en mag natuurlijk nooit afbreken. ,,Ik heb die mensen tot wanhoop gedreven'', zegt Eelco. ,,Maar ze vonden het leuk en uiteindelijk is het gelukt.''

Eelco en Wilma hebben inmiddels tientallen grote en kleine stukken speelgoed bedacht en ontwikkeld. Veel valt af in de test, meestal uitgevoerd door Niels of door de kinderen op zijn dagverblijf De Amerpoort.

Niels speelt tijdens dit gesprek in de achtertuin met een witte bal van zacht plastic, met belletjes. De bal komt uit een exclusieve lampenwinkel, waar hij dienstdeed als bol op een peperdure designlamp. De staander ervan was stukgegaan, dus de bol kon voor een prikkie mee met Eelco. Die prutste er belletjes in en bezorgde Niels een favoriet stuk speelgoed. De verdere ontwikkeling stokt, want al is de halve wereld afgebeld, er is nog geen fabrikant gevonden voor de plastic bal.

De artikelen die het 'examen' halen worden vervaardigd bij de sociale werkplaats en door Eelco afgemonteerd en gecontroleerd. De sociale werkplaats is onderdeel van de Amerpoort, waar Niels op zit. ,,Ze zijn er erg enthousiast. We moesten aanvankelijk veel bijsturen. Nu gaat het erg goed,'' zegt Eelco. ,,We verkopen vooral aan dagverblijven en aan speel-o-theken.''

Behalve speelgoed verbetert en ontwikkelt Eelco ook andere spullen van Niels. Hij laat een 'communicatiekast' zien. Een eenvoudig kastje met vakken boven elkaar. Voor het bovenste raampje is een slab zichtbaar. Voor Niels het sein dat hij gaat eten. Als dat klaar is, gaat de slab uit beeld en komt in het vak daaronder de volgende activiteit in beeld: een speelgoedje. ,,Het is Niels zijn agenda, hij krijgt overzicht wat hij gaat doen. Met deze methode werken de meeste instellingen voor autisten.'' Eelco vindt dat het kastje wel wat verbetering behoeft: grotere vakken, steviger deurtjes, mooier hout. ,,Het gaat soms wel te ver, als je eenmaal bezig bent, laat het je nooit met rust.''

Voorlopig heeft de 8-jarige zus Sanne er ook baat bij. Zij vindt het huis vol speelgoed-in-ontwikkeling ook wel grappig. En ze hadden in december waarschijnlijk de bijzonderste kerstboom: die hing omgekeerd aan het plafond, met lichtguirlandes. Veilig voor Niels en toch heel mooi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden