TaalTon den Boon

Slagveld: plaats van de (veld)slag en soms ook het resultaat ervan

Gisteren stond in Trouw dat de door corona getroffen evenementenbranche meer noodsteun wil: “Als de steun stopt, voorzie ik een slagveld”, zegt een betrokkene. Door het woord slagveld raakt een lezer van zijn à propos, laat hij weten. “Als de coronapandemie zal leiden tot een concurrentieslag in de evenementenbranche, dan snap ik het gebruik van ‘slagveld’. Als de geïnterviewde bedoelt dat er veel faillissementen te verwachten zijn, dan verwacht ik eerder het woord ‘slachting’.”

Slagveld kan inderdaad een verwarrend woord zijn. Volgens het woordenboek verwijst het naar de plaats waar een (veld)slag geleverd wordt of het terrein waarop een conflict wordt uitgevochten. Zo’n slag kan resulteren in een bloedbad (in letterlijke of figuurlijke zin) oftewel een slachting; vandaar dat slagveld metonymisch ook wel wordt gebruikt ter aanduiding van de slachtpartij die er heeft plaatsgevonden, de slachting zelf dus.

Contaminatie

In plaats van slagveld wordt in dat geval soms slachtveld (plaats waar een ware slachting heeft plaatsgevonden) gebruikt, dat overigens nog niet in de jongste editie van de Dikke Van Dale staat. Ten onrechte, want het wordt al jaren geregeld aangetroffen. Mogelijk als contaminatie van slagveld en slachting, maar het is ook niet ondenkbaar dat slachtveld geïnspireerd is op de Duitse pendant van ons slagveld, namelijk Schlachtfeld.

Overigens zijn slag in de betekenis veldslag en slachten in de betekenis doden in etymologisch opzicht nauw verwant. Beide woorden zijn via via terug te voeren op het Oudnederlandse woord slān (hard raken, doden), dat in ons taalgebied de oervorm is van het werkwoord slaan. Aangenomen wordt dat veldslag en slag in de specifieke betekenis ‘strijd in het open veld tussen twee vijandelijke strijdmachten’ in de 16de eeuw ontleend zijn aan de Duitse woorden Feldschlacht en Schlacht.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden