Sfeer en kwaliteit kenmerken festivals met Nederlands accent

EDINBURGH - Je kunt er niet omheen. Het aandeel Nederlandse cultuur is in Edinburgh omnipresent op affiches, flyers en krantenartikelen. Is het niet met de reprise van Hans van Manens dansstukken, dan wel met optredens van Sexteto Canyengue, New Cool Collective en The Amsterdam Parade, dat gisteren de Fringe First Award kreeg uitgereikt.

Deze maand waait er een typisch Hollandse lucht - grijze wolken en dan opeens volop brandende zon - over de hoofdstad van Schotland. Edinburgh is een a-typische stad die zich terecht als een van Europa's mooiste steden afficheert, want waar je je ook bevindt, voortdurend is er dat uitzicht op de omliggende heuvels.

En keer je de blik naar het centrum, dan prijkt er als op een kolossale sokkel neergeplant het Edinburgh Castle. Daarboven vindt jaarlijks het Tattoo Festival plaats, beneden in het gekrioel aan weerszijde van Princess Street, het eveneens jaarlijks terugkerende Edinburgh Festival. Het groeide vanaf eind jaren veertig uit tot een van de belangrijkste culturele manifestaties ter wereld.

Toen zich naast het officiële programma het Fringe Festival voor de alternatieve cultuur voegde, was de brede waaier aan film, dans, theater, poezie en muziek niet meer te overzien. Voor beide festivals zijn nu vuistdikke programma-brochures voorhanden om de argeloze bezoeker enigszins wegwijs te maken in de wirwar aan locaties en optredens.

Twee zalen springen er op het Fringe programma direct uit. 'Flux' in Clerk Street geeft een fraaie bloemlezing uit de alternatieve pop met Nick Cave, PJ Harvey, The Jesus and Mary Chain en David Thomas. Aan gene zijde van het centrum ligt weggedrukt in een fraaie 19de-eeuwse wijk 'Graffiti', een voormalige kerk die eenmaal per jaar onderdak biedt aan de dromen van Pete Simpson. Enkele jaren werkte hij voor de Parade, de kermis-theater-karavaan die 's zomers door ons land trekt. Sinds vijf jaar is de Graffiti de plek waar hij zijn stempel mag drukken. En hoe. 'The last dream palace' zoals Simpson zijn theater noemt, bestaat uit een crypte, een enorm kerkinterieur en een tuin met tent en openluchtrestaurant. Kleedruimte bestaat er nauwelijks, de artiesten eten in de openlucht en de medewerkers draaien er met een klein salaris.

Misschien zijn het juist die omstandigheden waardoor de Graffiti zo'n succes is geworden. “Dit is het vijfde, laatste en en meest extravagante programma dat we ooit hebben neergezet. Enkele honderden artiesten uit meer dan vijftien landen van alle uithoeken van de planeet. We noden je bij ons aan tafel om iets van die magie te delen”, aldus luidt Simpsons invitatie in de flyer.

Wanneer The Amsterdam Parade er met De Gebroeders Flint, Orkater en de Levende Jukebox neerstrijkt, is die magie al in volle gang. In de fraaie kerk, geheel leeg en zeldzaam goed van akoestiek, heeft zojuist het Russische Terem Kwartet opgetreden. Op balalaika's en accordeon geven ze razendknappe bewerkingen van de klassieken ten beste. Stukjes van Mozart, Chopin en Antonio Rodriguez transformeren bij hen in betoverende klanken, die hun weg zoeken in de de kerkgewelven. Spoedig daarop maakt Sexteto Canyengue zijn opwachting.

Drie paren dansen met heftige bewegingen richting altaar. Op bandoneons en violen moedigen de muzikanten hen aan, het gemêleerde publiek verbaasd achterlatend. Even later is het fado-diva Cristina Branco die in de crypte de ziel van Lissabon tevoorschijn tovert. Aan tafeltjes met kaarslicht zitten de toeschouwers als vastgenageld te luisteren. Daarna kun je buiten terecht voor een on-Schotse maaltijd gedrenkt in Vlaams wit bier.

Brigit Schoonderwoerd die Branco begeleidt is vol lof over de Graffiti en Simpson: “Het gaat hier iedere dag tot 6 uur 's ochtends door, om 10 uur staat iedereen al weer te repeteren. De Amsterdamse jazzdance van The New Cool Collective was avond aan avond een doorslaand succes. Ook al zijn de faciliteiten wat minder, de sfeer is zeldzaam goed. Het is echt 'fringe', alternatief, tegelijkertijd is het programma van hoogstaande kwaliteit. Niet voor niets won Simpson vorig jaar een prijs met de Graffiti. Ook dit jaar is de pers een en al lof. The Amsterdam Parade kreeg zelfs een hele pagina in The Scotsman.” Stan Rijven

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden