Review

'Schrijven in taal van je kinderen'

Voor de tiende maal werd gistermiddag in het Amsterdamse Tropentheater de El-Hizjra Literatuurprijs uitgereikt. De prijs, voor jonge schrijvers en dichters van Arabische of Marokkaanse origine, levert elk jaar nieuw literair talent op.

Een beetje jammer was het wel: bij de prijsuitreiking, aan het eind van de feestelijke middag met cabaret, voordrachten en toespraken, bleek dat slechts één van de vier eersteprijswinnaars aanwezig was. Telkens als burgemeester Cohen er één opnoemde, keek het publiek verwachtingsvol de zaal rond. Maar alleen toen de naam Suleiman Khalaf klonk, werd één van de stoelen voor eersteprijswinnaars op het podium bezet.

Khalaf (31) won de prijs in de categorie proza voor boven de 26 jaar. Hij schreef het verhaal 'God hebbe zijn ziel', volgens de jury een 'schijnbaar eenvoudig verhaal in een heldere taal, waarin herinneringen en realiteit mooi zijn verweven.' Het einde is 'verrassend en hilarisch'. De schrijver is van Koerdische afkomst en vluchtte in 1997 van Syrië naar Nederland. Hij noemt de prijs 'stimulerend', omdat hij, op den duur, van schrijven zijn beroep wil maken. Nu heeft hij nog zijn eigen, pasgeopende, pizza- en shoarmarestaurant in Elburg en daarnaast is hij columnist voor radio Drenthe. Zijn verhaal schreef hij in het Nederlands. ,,Dit is nu mijn land en Nederlands ook mijn taal. Het is de taal die mijn kinderen later ook zullen spreken. Met Nederlands bereik ik ook een groter publiek. Ik wil schrijver worden, omdat wie schrijft, blijft.'

Khalaf las, net als de tweedeprijswinnaars, van wie er ook maar drie van de vijf aanwezig waren, iets voor uit eigen werk voor het publiek. Van de afwezigen, onder wie Rachid Zahhaf (22), eersteprijswinnaar in de categorie proza jonger dan 26, kreeg het publiek niets te horen. Wel zijn hun verhalen en gedichten opgenomen in de bundel 'In de genade van de zon'. El Hizjra geeft elk jaar zo'n bundel van de bekroonde inzendingen uit. Omdat dit jaar het tiende jubileum is van de prijs, is de bundel extra dik: voor éénmaal zijn ook de mooiste verhalen en gedichten uit voorgaande jaren opgenomen.

Opvallend was dat dit jaar alle eerste prijzen naar mannelijke, en alle tweede prijzen naar vrouwelijke deelnemers gingen. Van voortrekkerij kon echter geen sprake zijn: de jury had alle inzendingen naamloos gelezen. Wel was in de meeste gevallen, danwel door de thematiek, danwel door de personages, merkbaar dat de schrijvers van Arabische of Marokkaanse origine waren, zoals jurylid, dichter en voormalig prijswinnaar Mustafa Stitou in zijn toespraak zei. Dit jaar waren er minder inzendingen (116) dan voorgaande jaren. Dat komt, zo legde Stitou uit, door de aanslagen van elf september vorig jaar. Sommige mensen lieten weten zich daardoor zo geblokkeerd te voelen dat ze van deelname afzagen.

Het aantal inzendingen in het Nederlands -deelnemers mogen hun bijdrage zowel in het Nederlands als in het Arabisch insturen- was dit jaar weer gestegen. Dat is een opmerkelijke trend. In de beginjaren van de prijs was het overgrote deel van de inzendingen in de Arabische taal, in 1999 werd de verhouding fifty-fifty en dit jaar schreef zeventig procent in het Nederlands.

Hoewel de El Hizjra-prijs oorspronkelijk werd opgezet voor schrijvers van Marokkaanse en Arabische origine, doen inmiddels ook deelnemers van andere afkomst, ondermeer de Turkse en Afghaanse, mee. Winnaars breken niet zelden door in de Nederlandse literatuur. Voorbeelden zijn Abdelkader Benali, Stitou en de jonge schrijver Saïd El Haji. De laatste won in 2000 de aanmoedigingsprijs voor het korte verhaal 'De kleine Hamid'. Tijdens de uitreiking van dit jaar las hij een kort verhaal voor. Over de prijs zegt hij: ,,Het belang ervan is, dat de debuterende schrijvers worden omarmd door het literaire wereldje. Voor mij heeft het ertoe geleid dat uitgeverij Vassallucci mijn boek 'De dagen van Sjaitan' uit wilde geven.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden