Review

SCHRIJFSTERS, meent Erica Jong, laten zich te ...

SCHRIJFSTERS, meent Erica Jong, laten zich te vaak inspireren door woede over wat mannen vrouwen aandoen. Zo blijven ze slachtoffers van het patriarchaat. Jong spoort hen aan, andere lagen van hun gevoelsleven te verkennen en de vrije teugel te geven aan hun nieuwsgierigheid. Dan zullen ze 'nieuwe werelden ontdekken en een nieuwe literatuur scheppen, die onze moed, onze verbeeldingskracht en ons ambacht waardig zijn'. Jong slaakt haar hartekreet in de essaybundel The Writer on Her Work. Zestien collega's, onder wie Margaret Atwood, Natalia Ginzburg, Anne Tyler, Alice Walker en de ex-man Jan Morris, tonen aan dat Jong overdrijft maar niet raaskalt (Virago, 162 blz.33,50; Nilsson & Lamm).

EEN MINKUKEL in de omgang met vrouwen was de Amerikaanse auteur John Cheever (1912-1986). Toen zijn echtgenote zich buitenshuis wilde ontplooien, bespotte hij haar ten overstaan van alle insiders door haar ambities in het ene korte verhaal na het andere belachelijk te maken. Ook andere bewijzen van het tegendeel ten spijt hield hij vol dat in zijn werk nooit gezinsleden of vrienden ten tonele werden gevoerd. Wie zei van wel, verlaagde literatuur tot gossip, snibde hij. In Treetops - A Family Memoir portretteert dochter Susan, zelf ook slachtoffer van Cheevers kopieerlust, een hele stoet familieleden en analyseert ze - openhartig en scherp maar niet zonder begrip - de driehoeksrelatie tussen haar vader, haar moeder en zichzelf (Bantam Books, geill., 204 blz.33,65; imp. Van Ditmar).

EEN MONTERE PORNOGRAAF, onder wiens obscene oppervlakte George Orwell zulke onwaarschijnlijke diepten bespeurde. Zo typeerde Salman Rushdie de schrijver Henry Miller (1891-1980) enkele jaren na diens dood. Als mens komt hij er niet genadiger af in Robert Fergusons biografie Henry Miller. Samenvattend: een eeuwige egotrippende puber, klaploper en leugenaar met een bovenmatige aandrift tot een consumptieve benadering van vrouwen. Ferguson meent te weten dat Miller met zijn 'verkenningen in het rijk van de menselijke zwakheid' aan miljoenen lezers therapeutische hulp heeft geboden, maar bewijst vooral dat hij er in zijn naaste omgeving veel ellende mee aanrichtte (Hutchinson, geill., 397 blz.40,55).

ANTONIA WHITE (1889-1980) keerde in 1940 terug tot de r.-k. kerk. Kort tevoren was ze een gepassioneerde, deels theologische correspondentie begonnen met een een oudere getrouwde man, zelf recentelijk her-bekeerd tot de moederkerk, die haar een brief over haar eerste roman had gezonden. Al schrijvend meenden ze hevig verliefd op elkaar te zijn geworden - een droombeeld dat hun eerste ontmoeting, maanden later, niet overleefde. White's aandeel in die briefwisseling uit 1940 en 1941, een kwart eeuw na dato gepubliceerd als The Hound and the Falcon, is door Virago heruitgegeven. Fascinerende lectuur, niet alleen als godsdienstig egodocument maar vooral ook als proeve van schriftelijke zelfbegoocheling (171 blz.25,70; Nilsson & Lamm).

KATHERINE FRANKS biografie Emily Bronte dankt haar faam mede aan de 'ontdekking' dat de schrijfster van Wuthering Heights evenals Catherine Earnshaw, de vrouwelijke hoofdfiguur van die roman, aan anorexia nervosa moet hebben geleden. Franks signaleert daar een hele reeks symptomen van, waaronder Emily's preoccupatie met voedsel en voedselbereiding en haar vroege vlucht in een gedetailleerd verbeelde fantasiewereld, en neigt ertoe ook haar veelbesproken mystieke inslag terug te voeren op een afkeer van normale eetgewoonten. Ook zonder een vast geloof in Franks diagnostische vermogens valt er in deze boeiende, kennelijk op grondig onderzoek gebaseerde levensschets van een raadselachtig genie veel te savoureren (Penguin, geill., 303 blz.32,80).

JAAP DE BERG

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden