TaalPeter-Arno Coppen

Schapekeutels? O, gruwel!

De spelling kan voor iedere rechtgeaarde taalliefhebber alleen maar een bron van frustratie zijn. Het hele idee dat mensen om hun taalgebruik op de vingers getikt moeten worden (waar het bij spelling altijd over gaat) is geheel in tegenspraak met liefhebben, dat juist om affectie en begrip zou moeten gaan. Maar spellingdiscussies eindigen altijd in teleurstelling of wrokkige aanvaarding.

Tot overmaat van ramp blijkt deze taalrubriek ook nog een soort wolk van acribie te verspreiden naar de aangrenzende rubrieken in de krant. Regelmatig krijg ik kritiek van lezers op stukken die naast de taalrubriek staan. Vooral bij spelfouten gaan de sluizen open.

Op vrijdag 15 mei schreef Renate van der Bas op de achterpagina een stuk over een ‘schaapsherder’, waarin ze ook nog – o gruwel! – het woord ‘schapekeutels’ schreef. Kon ik mevrouw Van der Bas niet eens ernstig toespreken?

Ik had al een standaardantwoord klaar om te versturen. Samenstellingen met ‘schaap’ als eerste lid vertonen een onvoorspelbare variatie: je hebt ‘schaapherder’, ‘schaapskooi’ en ‘schapenvacht’, en het had net zo goed anders kunnen zijn. Waarom niet ‘schaapsvacht’ net zoals ‘varkenshuid’, ‘schaapkooi’ zoals ‘hamsterkooi’ en ‘schapenherder’ net zoals ‘paardendokter’? Je kunt het niet beredeneren.

‘Schapekeutels’ is een ander geval: met die spelling is in de laatste spellingwijziging korte metten gemaakt. Daarvóór zou je een goed punt kunnen maken dat een keutel altijd maar door één schaap geproduceerd kan worden. Maar misschien betreft het ook een vergissing onder invloed van ‘kloteschapen’ elders in het stuk, want op de website van de auteur staat wel de juiste spelling.

Maar ik denk: ik zoek ‘schaapsherder’ toch even op. En wat blijkt? Het is minder gebruikelijk, maar het staat gewoon in het Groene Boekje. Ach ja. Spellingdiscussies lopen nooit goed af.

In de rubriek Taal worden grammaticale geschillen, etymologische enigma’s en andere taaltwijfels voor u opgehelderd door Peter-Arno Coppen en Ton den Boon. Ook een taalvraag? Mail naar p.a.coppen@let.ru.nl of tdb@taalbank.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden