Review

Schaduw-IDFA zonder groot, groter, grootst

Belinda van de Graaf

Schaduwfestival naast IDFA in Amsterdam met aandacht voor de creatieve en experimentele documentaire. Info: www.shadowfestival.nl

Het 19de International Documentary Festival Amsterdam lanceert zichzelf in tv-spotjes als het grootste documentaire-festival ter wereld. Maar wat betekent dat grootste? Zijn de documentaires op het IDFA stuk voor stuk van een ongekend hoog niveau? Of gaat het grootste aantal documentaires? De dikste catalogus? De meeste gasten, premières, publicaties, borrels, roddels, debatten, locaties of bezoekers misschien?

Tegelijk met het IDFA is er voor de zevende keer het Shadow Festival van Stefan Majakovski die zijn boeltje niet zo snel zal verkopen in termen van groot, groter, grootst. Uit onvrede met de mastodontische proporties die het IDFA in de loop der jaren aannam, zette de voormalige kunstacademiedocent Majakovski zijn eigen festival op in het centrum van Amsterdam. Kleinschaligheid en intimiteit werden al snel trefwoorden.

En met de ongeschreven regel om bij de opening van een festival een wereldpremière te presenteren, heeft Majakovski afgelopen dinsdag ook een aardig loopje genomen. Als openingsfilm koos hij een documentaire uit 1968 met de titel ’Symbiopsychotaxiplasm: Take 1’.

De fascinerende film die we kortweg ’Symbio’ kunnen noemen, werd door de Afro-Amerikaanse regisseur William Greaves in de zomer van 1968 opgenomen in het New Yorkse Central Park. Greaves is zelf te zien in de hoofdrol van Greaves, een onafhankelijke filmmaker die een stel dramastudenten tussen het geboomte laat auditeren voor een speelfilm over een huwelijkscrisis.

Het bijzondere is, dat de scènes achter de schermen, waarin de studenten de keuzes van de regisseur bekritiseren, ook te zien zijn. En zo word je meegetrokken in een merkwaardig sixties-schouwspel, waarbij je je continu afvraagt waar de feiten ophouden en de manipulatie begint.

Als debuutfilm verscheen ’Symbio’ indertijd niet in de bioscoop, en de film zou nog steeds vergeten zijn, als hij niet door een Greaves-retrospectief in New York boven tafel was gekomen, en door een kleine maar prominente schare filmmakers (Buscemi) en filmcritici (Hoberman) in de armen was gesloten.

En zo zijn er in Majakovski’s selectie meer wonderlijke films waarin je als een detective kunt rondspeuren. In ’The Yellow Box’ zit de regisseur zo dicht op de huid van een stel Taiwanese bikinimeisjes dat je als kijker vanzelf op zoek gaat naar aanwijzingen waarmee je een groter verhaal kunt construeren.

Het lijkt erop dat we met een typisch Taiwanees fenomeen te maken hebben. Schaars geklede meisjes in een neonverlichte kiosk, walsend op een stampende house-beat langs een drukke weg. Ze zijn er duidelijk om de seksuele fantasieën van automobilisten te prikkelen. Maar waarom? Om nootjes te verkopen? En kauwgom?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden