Opinie

Scapino zapt van lieflijkheid naar rauwe slapstick

’It’s a beautiful world’ door Scapino Ballet Rotterdam. Choreografieën van Ed Wubbe, Stephen Shropshire, André Gingras, Jaakko Toivonen, Georg Reischl, Marco Goecke. Gezien 4/10 Rotterdamse Schouwburg. Informatie over tournee: www.scapinoballet.nl

We zappen wat af in ’It’s a beautiful world’ van Scapino Ballet Rotterdam. Elf dansstukken van hedendaagse en in Nederland opererende choreografen worden achter elkaar gepresenteerd in een programma ’voor elk wat wils’, een toegankelijk programma dus.

De zapformule is beproefd. Scapino sluit al jaren het seizoen af met ’Twools’, een aaneengesloten dansparade door verschillende choreografen, in scherp gesneden eindregie van artistiek leider Ed Wubbe. Dat leverde vooral in de beginjaren zinderende dansante totaalervaringen op waarmee aansluiting werd gevonden bij jongere publieksgroepen.

Nu deze formule ook voor een regulier tourneeprogramma wordt gebruikt, blijkt dat de vorm wat sleets raakt door het ontbreken van een dwingend thema. Het ’bieden van contrasten’, als metafoor voor onze wereld waarin ’schoonheid en drama in elkaars verlengde liggen’, tilt het programma inhoudelijk niet boven een reeks achter elkaar gemonteerde dansstukken uit. Maar is dit erg? Nou nee.

Erger is dat de thematische noodzaak ook in een aantal van de gepresenteerde dansstukken ontbreekt. Exemplarisch is het werk ’Drowning Lessons’ van Jaakko Toivonen, dat interessant is door de geheel eigen, associatieve en licht ironische bewegingstaal. Maar ondanks het aangrijpende uitgangspunt van illegale Chinese vrouwen die door mensensmokkelaars overboord zijn gezet en zijn verdronken, wordt in deze choreografie niets van dat schokkends onontkoombaar gemaakt.

We deinen wat mee op de golvende tule waarin de danseressen zijn gehuld, we hikken wat op hun stokkende adem, gebruikt als aanzet voor de beweging en sturend in de cadans. Het is bijna schokkend te zien hoe zoiets schokkends tot zo’n lieflijke choreografie heeft geleid.

Ook ’Geekspeek’ van Stephen Shropshire, een choreografie waarin het ensemble aantreedt als ’geeks’ oftewel ’nerds’ die we kennen uit Amerikaanse highschool films, is een wat oppervlakkige ’besnuffeling’ van het thema.

Het is grappig hoe de choreograaf de veronderstelde gestoorde motoriek van nerds bombardeert tot bewegingskwaliteiten, zoals Maguy Marin dat deed in het ’dikkertjesballet’ ’Groosland’ dat op het repertoire staat van Het Nationale Ballet. Hierin speelt de Franse choreografe knap met de onbeholpen ’lompheid’ van dikke mensen, laverend tussen aandoenlijk en ongemeen krachtig; in ’Geekspeek’ ontstijgt de nerd ondanks de kracht van Shropshire’s mathematische formaties, zijn eigen ’nerdiness’ niet.

Dan wordt duidelijk hoe groot het talent is van de Duitse dansmaker Marco Goecke, die Scapino als vaste choreograaf voor het gezelschap heeft weten te engageren. In het duet ’Ring Them Bells’ en de solo ’üffi’ waarvoor de prachtige danser Tadayoshi Kokeguchi terecht is genomineerd voor een Zwaan voor de beste dansprestatie, is de onvoorwaardelijke intensiteit, de barokke en brutale benadering van ook niet salonfühige vormen als showmusical en pantomime een totale verademing.

Al is het de licht hysterische Liza Minnelli of de emotioneel ingetogen Johnny Cash die Goecke’s dansstukken muzikaal aandrijven, het rauw slapstickachtige en tegelijkertijd zachte bewegingsidioom doet de adem stokken. Goecke brengt weer wat rock-’n-roll in de dans. In die zin is het bieden van ’een wereld van contrasten’ in ’It’s a beautiful world’ zo gek nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden