Recensie

Salam is bomvol, ongemakkelijk, maar vernieuwend totaaltheater

Jack Wouterse speelt aartsvader Abraham. Beeld xx

Noord Nederlands Toneel
Salam
★★★★☆

Zwoel dansend in een rode glitterjurk zingt de nachtclubzangeres (Senna Gourdou) nummers van André Hazes. Herkenbaar voor iedereen, maar enorm vervreemdend omdat ze de schlagers (begeleid door het Asko|Schönberg ensemble) in het Arabisch zingt.

Het is een van de vele ongemakkelijke scènes in de voorstelling 'Salam' van het Noord Nederlands Toneel. Tegelijkertijd speelt zich een Jerry Springer-achtige show af: twee halfbroers en hun moeders proberen nader tot elkaar te komen, maar vechten vooral hun wederzijdse frustraties uit. Tussendoor kronkelen dansers in felle, vurige choreo's vol hoekig getordeerde armen en gewelddadige schijngevechten. En in het midden van al dat theatrale geweld staat de oude man, aartsvader Abraham, gespeeld door Jack Wouterse.

Creatief en banaal

Salam is vol en veel, gedurfd, creatief en banaal totaaltheater. Op zoek naar de bron van de conflicten tussen de Arabische en de westerse wereld kwam regisseur Guy Weizman uit bij het verhaal van Abraham en zijn zoons Ismaël en Izaäk: grondleggers van respectievelijk het jodendom/christendom en de islam. De broers zijn van elkaar vervreemd en hun vader wil dat ze zich met elkaar verzoenen voordat hij sterft. Maar Abraham heeft ze zelf ook niet goed op een rijtje.

Want waarom was hij zo trouw aan zijn God dat hij zelfs zonder te twijfelen zijn zoon voor hem wilde offeren? Zo'n gruwelijke, met geen mogelijkheid goed te praten daad? Gelukkig mocht hij op het laatste moment toch switchen naar een schaap, dat in Salam trots rondhuppelt als de enige echte martelaar.

De qua spel en thema's al bomvolle voorstelling wordt nog voller door het beweegbare decor, bestaande uit grote spiegelende verrijdbare blokken. Ze kunnen van alles zijn: een kille doodskist, een catwalk maar ook de bar van waarachter God in de gedaante van nuchtere barvrouw (Veerle van Overloop) drankjes aan Abraham probeert te slijten.

Overvloed

Midden in deze fascinerende overvloed houden een paar acteurs dapper stand. Bram van der Heijden is aandoenlijk als de gevoelige Izaäk die geen dieren durft te doden. Mohammed Azaay is fel maar rationeel als de miskende Ismaël. Ook Bien de Moor als aartsmoeder Sara maakt indruk met haar krachtige, slangachtige uitstraling.

Salam maakt indruk door de overdaad aan inhoud, kunstvormen en ongemakkelijkheden. Anderzijds beklijft hierdoor de conflictueuze inhoud niet echt. Gelukkig brengt het onverwacht hartverwarmende einde de overdonderde geest weer tot rust.

Weizman probeert niet alleen mensen maar ook kunsten (dans, zang, muziek, theater, vormgeving) te verbroederen in een vernieuwend soort totaaltheater. Salam is hiertoe een moedige, soms geslaagde poging.

Lees al onze theaterrecensies op trouw.nl/theaterrecensies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden