RecensieSabine Devieilhe

Sabine Devieilhe zet Bach en Händel groots naast elkaar

De Franse wondersopraan Sabine Devieilhe. Beeld Anna Dabrowska
De Franse wondersopraan Sabine Devieilhe.Beeld Anna Dabrowska

Bach beter dan Händel? Of juist omgekeerd? Op dit album zijn het vergelijkbare grootheden.

Klassiek
Sabine Devieilhe
Bach, Händel (Erato)
*****

De Franse sopraan Sabine Devieilhe zong vorig voorjaar in de Parijse Bastille, tijdens de eerste lockdown, een onvergetelijk ‘duet’ met de zwarte flexdanser Calvin Hunt in Rameau’s Les Indes galantes. De aria Viens, Hymen waarin de vele trillers en buiginkjes in de ijle stem van Devieilhe door Hunt in fantastische bewegingen van zijn hele lijf vertaald werden, was zo wonderschoon dat je oneindig lang wilde blijven kijken. Dat kan, want het fragment is nog steeds op YouTube te zien.

Devieilhe heeft vorige jaar december, gedurende de tweede lockdown, een nieuw album opgenomen in een Parijs kerkje, waarin ze muziek van Bach en Händel, de grote tijdgenoten van Rameau, inventief naast en tegenover elkaar zet. Ze doet dat met haar echtgenoot Raphaël Pichon en zijn fantastische ensemble Pygmalion. En op het hele album is die lumineuze sfeer van dat Rameau-duet in elke track groots aanwezig. De echte, aardse emotie van Händel, of de gesublimeerde, onwereldse van Bach – het klinkt allemaal even mooi.

Van beide componisten is zowel geestelijk als seculier werk op het album terechtgekomen, waarbij opvalt dat de kerkelijke Händel nog altijd behoorlijk theatraal kan zijn. Zo is een ontroerend duet tussen Jezus en zijn moeder Maria bij Bach ondenkbaar, maar Händel liet hen dramatisch samenzingen in zijn Brockes-Passion. Devieilhe zingt het korte duet Soll mein Kind, mein Leben sterben met bariton Stéphane Degout, en het is een hoogtepunt van het recital.

Onvergelijkbare mastodonten

Bach en Händel, onvergelijkbare mastodonten zegt men. Hun namen staan majestueus in de cartouches boven de beide grote trappen in het Concertgebouw. Die van Bach rechts naast het orgel, boven de trap dus waarlangs dirigenten en solisten afdalen. Die van Händel links, boven de trap die haast nooit voor opkomsten gebruikt wordt. Zit daar onbedoeld een waardeoordeel in verborgen? Bach, de componistengod op eenzame hoogte, en Händel, de handige zaken- en melodieënman die meerdere malen bijna failliet ging met zijn operabedrijf.

Een opvallend verschil tussen beiden zit in het gebruik van rusten. Dat soms dramatische effect van het even stopzetten van de muziekstroom, waardoor aandacht en verwachtingen van de luisteraars aangescherpt worden. Händel was er een meester in.

Bij Bach gaat de muziek bijna nooit op stil, er is haast nooit een full stop. Ook als de zanger of solist even rust neemt, loopt de bas onderin gestaag door, of anders wel het zogeheten obbligato-instrument dat door Bach naast de zangstem een hoofdrol is toebedeeld.

Bach had best wel theaterneigingen

Bach, de man van de kerkmuziek, had overigens best wel theaterneigingen. Maar als hij weer eens te dramatisch tekeer was gegaan in een van zijn cantates kreeg hij van het kerkbestuur op zijn kop dat het allemaal te operatesk was. Verwacht van hem dus niet de stokkende aria Hier erstarrt mein Herz und Blut in Händels Brockes-Passion, hier prachtig uitgevoerd.

Maar Bachs Mein Jesu! was vor Seelenweh uit Schemelli’s Gesangbuch, waarmee Devieilhe haar album opent, ademt al evenzeer sublieme eenvoud en schoonheid. Het orkest speelt daarna een opzwepende Sinfonia uit Bachs cantate 146, waarna de sopraan zich werpt op cantate 199, Mein Herze schwimmt im Blut.

Als om aan te geven dat Händel weinig onderscheid zag in zijn geestelijke en wereldlijke muziek wisselt Devieilhe hier aria’s en recitatieven uit die Brockes-Passion af met muziek uit de opera Giulio Cesare in Egitto. Het is een prachtige montage van stukken, afgerond met een vervoerende scène uit Il Trionfo del Tempo e del Disinganno. Bach heeft op het album het laatste woord met zijn cantate Jauchzet Gott in allen Landen. door Devieilhe met een virtuoos Alleluja afgesloten. Dit topalbum past dergelijke jubel wel.

Pygmalion en Raphaël Pichon voeren morgen (zonder Devieilhe) in de NTR ZaterdagMatinee Ein deutsches Requiem van Brahms uit in het Concertgebouw (live via NPO Radio 4).

Lees ook:

In het laboratorium van het genie Mozart

Onbekende muziek van Mozart. De Franse dirigent Raphaël Pichon nam met zijn koor en orkest Pygmalion een flinke duik in de meer obscure KV-nummers van het genie uit Salzburg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden