TV-Recensie

Rutger Castricum is de olifant in de Marokkaanse porseleinkast

Rutger Castricum in de Essalam Moskee in Rotterdam Beeld Powned

Nooit gedacht dat Powned-jongen Rutger Castricum zich nog eens in de Marokkaanse gemeenschap in Nederland zou verdiepen. En zo evenwichtig ook. Hij staat bekend om het gestrekte been waarmee hij gevoelige kwesties in gaat. 

En nu zit hij in zijn programma ‘Marokko op 1’ opeens bij een Khalid en Faisal op de bank wanneer zij het team van Marokko in de aanloop naar het WK voetbal aanmoedigen.

Het is natuurlijk bizar toeval dat Nederland niet in de WK-selectie zit, Marokko na twintig jaar weer wel, en dat vijf Marokkaans-Nederlandse jongens in dat team meespelen. Het roept allerlei vragen op. Waarom kiezen die jongens voor dàt team, ze zijn toch geboren in Nederland? En: voor wie ben je zelf eigenlijk op het WK? Voel je je verbonden genoeg met ‘onze vijf jongens’ en de Marokkaanse gemeenschap in Nederland om het Marokkaanse team te steunen, of zet het duidelijke migratielijntje je juist op afstand?

Uit een peiling van de NOS en regionale omroepen onder 18 duizend respondenten bleek dat maar vier procent Marokko steunt, terwijl dertig procent meer met België heeft bijvoorbeeld. Maar de kwestie leeft wel. Castricum - de notoire olifant in de porseleinkast - heeft met ‘Marokko op 1’ ondertussen dus een geniale titel bedacht. Hij dekt de hele ambigue mikmak: het volmondige ‘Ja we zijn nu voor Marokko en willen dat dat eerste wordt’, het wegduikende ‘Ach, ik voor Marokko? Nee joh! Dit programma wordt alleen op NPO 1 uitgezonden’. En het klagende ‘belachelijk, het lijkt hier wel Marokko op 1’.

Gênante blanke mannengrapjes

In aflevering één van vanavond zit Castricum als vanouds te porren in de schurende kwesties. Ik zak weliswaar door de grond van zijn gênante blanke mannengrapjes (zo past Khalid een nieuw pak voor de bruiloft van zijn beste vriend, en dan zegt Castricum: “Nu kun je zo de taxi voorrijden hè?”), maar hij laat ook een verzachtende kant zien.

Hij spreekt een groepje Marokkaans-Nederlandse oud-profvoetballers die allen ooit voor Marokko uitkwamen. “Snappen jullie dat veel mensen het jammer vinden dat die jongens voor het Marokkaanse elftal kiezen?”, vraagt hij hen. “Ze zijn voor de jochies op straat een rolmodel, en een keuze voor Nederland zou de integratie ten goede komen.”

Tja, zeggen de Neder-Marokkanen dan, als de Nederlandse bondscoach je niet opstelt en je wordt vanwege je dubbele paspoort gevraagd voor Marokko, dan ga je daar toch voor? Eentje vertelt over zijn voetballende dochtertje. Als ze nu kon kiezen, zou ze zonder aarzelen gaan voor het Nederlands elftal, vertelt hij. Maar als ze straks twintig is, ligt dat anders. Dan is ze volwassen, slaat de krant open en ziet zichzelf alleen terug als ‘probleem’ in dit land. Marokko is dan het warmhartige alternatief.

Tekst loopt door onder de foto

Rutger Castricum mag op de thee bij de ouders van Faisal en Zakaria Beeld Powned

Ook bij de kappersbroers Faisal en Zakaria klinkt dat verhaal. Ze werken hard, kiezen hun gematigde versie van de islam (een arm en been vol tatoeages mag helemaal niet), en nog zijn zij altijd de kut-Marokkanen. Castricum snapt het. Als beloning voor zijn open houding mag hij bij hun traditionele ouders op de thee komen.

Zijn gesprek met Rotterdammer Khalid, mede-eigenaar van een hippe koffiebar, is helemaal veelzeggend. Die legt uit hoe de eerste en tweede generatie Marokkanen in Nederland hun roots willen bewaren. En hoe de Nederlandse maatschappij net zo hard aan hen trekt om modern en vrij te worden. “Wij zijn echt een klote generatie”, concludeert Khalid. We vallen tussen wal en schip.” Maar zijn eigen kleinkinderen zullen lachen om die problemen, denkt hij.

Castricum is het vleesgeworden witte privilege. Maar in zijn verkenningstocht gebeurt wel wat. Je ziet zijn weerstand verzachten, zijn begrip groeien. Deze witte Nederlander leert eindelijk eens de leuke, warmhartige, rebelse kant van Marokkaanse jongens kennen. En wij ook.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie. Lees hier eerdere afleveringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden