recensie

Rumoer, pathos en toch is deze Kersentuin een beetje kleurloos

De kersentuin van McBurney heeft mooie beelden, maar zonder dwingende betekenis. Beeld Henri Verhoef

Theater
Internationaal Theater Amsterdam/Holland Festival
De kersentuin
★★☆☆☆

Op doek: de vroegere kinderkamer van de eigenaresse van het landgoed, die na een lang verblijf in Frankrijk zo thuis zal komen. Als het doek wordt opgetrokken is er een houten vlonder met wat resterende meubeltjes, trillende zenuwen van de wachtenden, van nieuwigheid krakende schoenen, een in de verte blaffende hond.

Dan een rumoerige aankomst: een voortdurend open- en dichtslaan van niet aanwezige deuren. Dat zo hoorbaar druk weer in bezit nemen van het vertrouwde huis is suggestief. Als vanzelf lach je met de berooide vrouw des huizes mee en de door een steenrijke boerenpummel aangedragen oplossing om uit de schulden te raken weg.

De beginscènes van ‘De kersentuin’ door Internationaal Theater Amsterdam zijn veelbelovend geestig. De Britse theatermaker/regisseur Simon McBurney heeft driemaal eerder op het Holland Festival laten zien complexe thema’s met speels gemak om te kunnen zetten in overrompelend theater.

Papperig pathos

En dan opeens, bij het tweede bedrijf, zakt de voorstelling als een mislukte cake in elkaar. Het ziet er nog best aardig uit, maar er moet te vaak door melige vondsten en papperige pathos heen worden gegeten. Wat moet je bijvoorbeeld met een eindeloos uitgerekte, vrijwel zwijgende scène met een kreunende passant?

In deze versie heeft iedereen een andere naam dan bij Tsjechov. Zo heet de al te kwistig met geld smijtende en nu straatarme Ljoebov hier Amanda, de uit zijn roots van lijfeigene opgeklommen neokapitalist Lopachin nu Steven. Volgens het programmaboekje wilde McBurney deze ‘Kersentuin’ situeren in het Nederland van eind jaren zeventig. Nostalgie naar de sociale revolutie een decennium eerder zou toen een open kijk op de gevolgen van het neoliberalisme beletten.

Klinkt interessant, maar blijkt in de voorstelling nergens uit. Het is of McBurney een concept heeft bedacht, maar geen (inhoudelijk) versterkende vormgeving. Dan blijven alleen andere namen een loos symbool.

Zonder betekenis

Mooie beelden genoeg, zoals de als geesten uitgelichte gezichten in de ruimte rond de achtergelaten oude bediende, maar zonder dwingende betekenis. Zelfs ondanks een wervelend feestgedruis tijdens de veiling van het huis blijft alles een beetje kleurloos.

De enige die de voorstelling wel kleur geeft, is Gijs Scholten van Aschat als een aandoenlijk onhandige parvenu, die zijn handen of wang onbedoeld soms even van een vrouwelijke ronding laat genieten en daar prompt zelf weer van schrikt. Bij hem voel je de door Tsjechov zo prachtig getekende wissel van oud geld naar nieuwe zakelijkheid.

Te zien t/m 19-1-2020. Zie: www.ita.nl. Wekelijks bespreken onze recensenten nieuwe voorstellingen. Bekijk hier ons overzicht van theaterrecensies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden