Janny Knol in ‘Pauw’. Beeld Renate van der Bas

Tv-column Renate van der Bas

Ruinerwold is voor media een drama in een drama

Even checken of u goed heeft opgelet deze week. In welk programma was dit citaat te horen: ‘Hoe ziet dwang eruit? Wat vinden de kinderen er zelf van? Misschien vinden zij hun manier van leven wel normaal?’

Oké, het goede antwoord is niet zo moeilijk. Het zijn woorden van politieleider Janny Knol die bij ‘Pauw’ een update gaf over het ‘spookgezin’ in Ruinerwold. Maar dacht u dat dit citaat ging over de kinderen in ‘Mijn dochter de vlogger’, dan had ik dat goed begrepen.

Eerder deze week schreef Trouw al over deze reportage en donderdag zag ik hem zelf bij de VPRO. Ik ben er nog stil van. Normaal ogende, volwassen ouders die hun kinderen ­beroemd willen maken op YouTube en ze daarom filmen in allerlei vaak commerciële settings. De jonkies daarbij zeer bewustmakend van hun uiterlijk, hoe ze kunnen pleasen met hun koppie. ‘Denk aan je kinnetje’, zeggen tegen een driejarige, die vervolgens haar hoofdje extra aantrekkelijk schuin houdt. Een vader die zijn negenjarige dochter kritisch ­bevraagt: haar aantal volgers is nog niet echt imposant en hij verlangt beterschap. The horror. Ik besef dat ik op Facebook zelf ook wel eens heb zitten klikken op een Engelstalige peuter die een kookprogramma presenteert en te schattig is. Ik zal het nooit meer doen.

Krioelende miertjes

Het is te hopen dat dit uitzonderlijke uitwassen zijn, net zo als ‘Ruinerwold’ dat is. Althans, voor zover we die situatie nu kunnen inschatten. Voor de media waren de afgelopen dagen een drama in een drama: zo veel vragen, en nog zo weinig antwoorden. Als krioelende miertjes zochten de nieuwsprogramma’s naar ieder bruikbaar takje en vezeltje om het verhaal van Ruinerwold mee op te bouwen. Oude buren, nieuwe buren: allemaal kregen ze bezoek van alle kleuren microfoons.

Zo stond bij SBS’ ‘Hart van Nederland’ achterbuurman John van Dijk te trillen op zijn benen. Hij had uit de boerderij wel eens kindergeschreeuw horen komen en beseft nu dat hij al die jaren op een steenworp afstand heeft geleefd van wellicht een gruwelijke plek. De politie had meermaals bij hem geïnformeerd of hij iets verdachts had gezien. De onmachtige verslaggever, zoekend naar ‘iets’ stelde een hulpeloze doch alomvattende vraag: wat zou dat verdachte dan geweest moeten zijn?

Hoe hersenspoeling succesvol kan zijn

Bij het gesprek over de stand van ­zaken donderdag in Pauw kwamen we eigenlijk nog niet veel verder. Is het grote thema godsdienstwaanzin? Maar die gevonden pakken geld dan? Voelen de kinderen zich eigenlijk wel bevrijd? Het werd allemaal prettig kalm besproken, deels noodgedwongen omdat Jeroen Pauw erg slecht bij stem is deze week en zijn vraagmomenten zorgvuldiger kiest dan ooit. Geen punt: het stelde politiechef Janny Knol in staat haar antwoorden goed af te wegen, zonder te speculeren.

Ook gast Sjoukje Drenth was ­helder. Zij is een therapeute die ex-sekteleden begeleidt en mogelijk is er een verband tussen Ruinerwold en de Moon-beweging. Drenth schetste hoe hersenspoeling succesvol kan zijn wanneer toetsstenen ontbreken. Wanneer je geen mensen meer hoort met andere ideeën, die je doen afvragen of je wereldbeeld wel klopt.

Haar woorden echoën na. Dit weekend maar weer eens drie verschillende kranten kopen.

Vier keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden