Ronald Giphart schreef hoofdstuk met hulp van een belezen robot

Ronald Giphart Beeld Maartje Geels

Literatuur schrijven met behulp van een robot, hoe pakt dat uit? Ronald Giphart nam de proef op de som.

Een half-mens, half-machineverhaal, het bestaat. Schrijver Ronald Giphart publiceert vandaag een literair hoofdstuk dat hij heeft geschreven met behulp van een robot. De computergestuurde schrijver heeft meer dan 10.000 Nederlandstalige romans 'gelezen' waarmee de literaire robot verschillende 'stemmen' kan imiteren, bijvoorbeeld die van Gerard Reve, Kristien Hemmerechts en Nescio.

Giphart, bekend van romans als 'Ik ook van jou' en 'Phileine zegt sorry', voegde samen met zijn supersonische co-auteur 'Asibot' een hoofdstuk toe aan de roman 'Ik, robot' van Isaac Asimov. De heruitgave van die klassieke roman is het Geschenkboek van de jaarlijkse campagne Nederland Leest van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB).

In het toegevoegde hoofdstuk zal de geoefende lezer mens en machine van elkaar kunnen onderscheiden - er ontstaat hier en daar een wat absurdistische vorm van literatuur - maar door de bank genomen trekken Giphart en zijn robothulpje sfeer, thematiek en stijl van de roman toch verrassend geloofwaardig door.

Beeld Trouw

Nou, u kunt er wel mee ophouden, hè?

Ronald Giphart: "Onder bepaalde omstandigheden zou ik me kunnen voorstellen dat dat over een jaar of wat een optie is. Ware het niet dat ik voor mezelf schrijf. Ik schrijf voor de lol en voor de kracht en de troost die de literatuur mij biedt. Ik zou het niet kunnen missen. Het is als wat Remco Campert ooit zei over seks: 'Als ze ooit iets uitvinden dat nog lekkerder is dan blijf ik het er toch naast doen'."

Was de robot daadwerkelijk dienstbaar of had u er evengoed nog veel werk aan?

"Het was hard werken. Een robot geeft als het ware lukraak een resultaat, maar weet niet wat voor tekst er daarvoor zit en wat er nog gaat komen."

Zie je verschil tussen wat u zelf schreef en wat de computer aandroeg?

"Ja, toch wel. Zodra mijn redacteur de stukken onder ogen kreeg die de robot had geschreven, was het: 'Óf je was dronken, óf dit komt van de robot'. We gaan trouwens in een later stadium bekendmaken, met kleurtjes, wat nu precies door Asibot is geschreven en wat door mij."

Ligt literatuur schrijven door deze software nu binnen ieders bereik?

"Dit programma kan in ieder geval het plezier in schrijven terugbrengen, je op weg helpen. En het kan bijvoorbeeld laaggeletterden helpen als ze bij het schrijven zoeken naar metaforen."

Kunnen we er van op aan dat uw volgende roman een echte Giphart is?

"Honderd procent. Maar ik ben en blijf niet bang voor experimenten. Ik heb dat ook wel vaker gedaan. Zo mochten lezers eens bepalen welke kant mijn verhaal op moest gaan, zij waren als het ware mijn orkest. Maar bij mijn volgende boek bespeel ik weer mijn eigen instrumenten."

Fragmenten uit het extra hoofdstuk van de roman 'ik, robot'

Mijn vliegauto zet ik op de automatische piloot. Onderweg naar mijn huis denk ik na over mezelf. Ik ben bang dat ik er niet mee door zal kunnen gaan. Als ik mijn ogen weer open is het een beetje alsof ik net slaap heb ingehaald. Het voelt plotseling alsof ik een verschrikkelijk grote leugen ben. Wat moet ik?

Natuurlijk kom ik op het idee dit opruiende en verontrustende bericht bij de Planetaire Autoriteiten te melden, al dan niet via de Interstellaire Pers. Maar in plaats van me te verlagen tot de verschrikkelijke boodschap dat robots mensen op de een of andere manier te lijf willen gaan en de mensheid daarmee in gevaar is, besluit ik wat ik weet voorlopig voor me te houden. Het is mij namelijk onmogelijk een stroom van angst en verdriet te veroorzaken als ik daarmee misschien meer ellende veroorzaak dan dat ik goed doe. Ik ben geschokt dat ik bijna heb geroepen dat het einde nabij is, maar gelukkig houd ik mij in.

Iedereen kan een verhaal schrijven

De bibliotheken organiseren de hele maand november debatten over de rol van de robot in de maatschappij. Leden en niet-leden krijgen van de bibliotheek het boek 'Ik, robot' van Isaac Asimov cadeau, met daarin het verhaal geschreven door de literaire robot Asibot samen met Ronald Giphart. Jonge lezers krijgen deze maand het boek 'Cyberboy' van Tanja de Jonge mee naar huis. Vanaf 6 november kan iedereen zelf een verhaal schrijven met de literaire robot via: www.asibot.nl

Lees ook: Giphart schrijft samen met een robot

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden