Henny Huisman in mosterdgeel jasje met afschuwelijke jaren-negentigstropdas in ‘Een programma uit de jaren negentig’. Beeld
Henny Huisman in mosterdgeel jasje met afschuwelijke jaren-negentigstropdas in ‘Een programma uit de jaren negentig’.

TV-columnMaaike Bos

Retro-tv vol aha-momenten en nineties-nostalgie

De titel alleen al is retro: ‘Een programma uit de jaren negentig’ (VPRO). Om het understatement kracht bij te zetten plakt interviewer Marijn Frank het ­titelblad als geplastificeerd A4’tje met plakband op de ruit van het Chinees-Indische restaurant dat als decor dient. Henny Huisman trekt á la ‘De Mini-playbackshow’ in een wolk damp een tv’tje uit een ijskast, en praat in mosterdgeel jasje met afschuwelijke jaren-negentigstropdas het verhaal aan elkaar. Je voelt aan alles: dit wordt een uur­tje onderuitzakken en je verlekkeren aan subtiel ingevoegde herinneringen.

De revival van de jaren negentig hangt in de lucht. Zoals cultfiguur Captain Jack aan tafel zegt: “Nineties is going everywhere”. De zwarte man in uniform nam de rol van de overleden Eurodance-ster Franky Gutierrez over, en treedt nu meer op dan zijn voorganger toen.

Even terug, want één ding begreep ik niet donderdag: Eurodance – beginnen ze dáár nou hun serie mee? “Je weet wel, ­2Unlimited, Snap, Two Brothers on the Fourth Floor. Allemaal Europees”, memoreert verteller Henny Huisman. Ik vond die tettermuziek toen niks en luisterde Tori Amos, Nirvana ook. Nu ik dat ‘No no, no no no no’ terug hoor op Huismans vierkante tv-bakkie, klinkt het wel weer cool, net als ‘Rhythm is a dancer’ van Snap!. Ze hebben vast gedacht ons met die nostalgische tonen de serie in te trekken.

In de eerste aflevering ontrafelen Frank en Huisman de vraag waarom er zoveel ­Afro-Amerikaanse rappers waren in de ­muziekstroming Eurodance. Ze kwamen via verschillende geïnterviewden op een verrassend antwoord. In de Koude Oorlog eind jaren tachtig waren veel Amerikanen gestationeerd in Duitsland. Veel zwarte Amerikanen en latino’s ook, die in het leger aan armoede probeerden te ontkomen. Kort gezegd wachtten ze vergeefs tot de Russen kwamen, gingen uit tijdverdrijf dansen in soldatennachtclubs – wat zij echt konden – en werden gescout door muziekproducers.

De underground house-scene groeide wel, maar men dacht nog dat instrumentele muziek niet verkocht en zocht hiphop­artiesten voor wat ritmisch stemgeluid. ­Audities met de Amerikaanse jongens leverden een mooie oogst op. La Bouche (‘Be my Lover’ ladada didadadada) vertelt erover in het restaurant. Hij kon na een jaartje optreden the army én de armoe vaarwel zeggen.

Wát een ‘opmerkelijke culturele uitwisseling’ inderdaad, zei Huisman. Nu zie ik waarom ze hiermee begonnen. In die muziekstroming kwam de geopolitiek van dat moment samen.

In dit atypische geschiedenisprogramma spreken Frank en Huisman sleutelfiguren over de grote ontwikkelingen. We krijgen de komende weken nog junks en panfluit­spelers te spreken over het ruige straat­leven. Gabbers over raves, Bosniërs over de oorlog. Ook de sekslijn en het opkomende internet zijn onderwerp. En dan is er dat Chin. Ind. Spec. Rest. als decor van de serie, zelf een icoon uit die tijd.

Als je oplet zie je hoe de dramaturgie tot in de puntjes is doorgevoerd in decor, kleding, het brommertje van zo’n gastje en de ‘Pulp Fiction’-achtige shots van Marijn Frank met haar Amerikaanse Eurodance-soldaten. Climax is de fanfare die met een zangeres The Star-Spangled Banner speelt voor de Eurodance-sterren met de hand op hun hart. Al die plaatjes, in beeld en geluid, geven een glimlach op je gezicht.

Vijf keer per week schrijven Renate van der Bas en Maaike Bos columns over televisie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden