null

InterviewMaurice Trouwborst

Regisseur Maurice Trouwborst: Een kinderfilm hoeft geweld en dood niet te vermijden

Beeld Boris Suyderhoud

Een klimaatramp dreigt, is die nog te stoppen? Het is de vraag in Captain Nova, een sciencefictionfilm voor kinderen van regisseur Maurice Trouwborst. ‘Je hebt nu eenmaal licht en donker in het leven.’

Rode stofstormen waaien met hoge snelheid door een woestijnachtig landschap. Gehurkt in een beschermend pak zit een jonge vrouw op de grond. In haar hand een dood insect. Het laatste insect misschien wel. Een stem in haar oor zegt dat ze terug moet komen naar de basis. Ze loopt een hangar in. Het is tijd om te gaan, zegt ze. Terug naar 2025.

In Captain Nova keert de 37-jarige Nova terug uit de toekomst om de mensheid te waarschuwen dat er een klimaatramp ophanden is. Door de tijdreis is ze echter jonger geworden en blijkt het een onmogelijke taak om volwassenen te overtuigen van de ramp die ze met eigen ogen heeft gezien. Samen met Nas, een jongen die ze na de crash van haar toestel ontmoet, begint ze een race tegen de klok, daarbij een groeiend leger aan achtervolgers ontwijkend.

 Marouane Meftah en Kika van de Vijver in Captain Nova Beeld Boris Suyderhoud
Marouane Meftah en Kika van de Vijver in Captain NovaBeeld Boris Suyderhoud

Het is geen geringe opgave, met een bescheiden budget een Nederlandse sciencefictionfilm maken, maar het is Maurice Trouwborst (1981) gelukt. “Het was altijd al een droom van mij om een bioscoopfilm te maken”, zegt Trouwborst vanuit Rotterdam via een videoverbinding, zittend in zijn keuken. “Dat de film dan ook nog een festival als Cinekid mag openen, wat betekent dat-ie ook echt goed is gelukt, daar ben ik heel trots op.”

De regels van Floor

Zelf is hij misschien verbaasd, maar Trouwborst heeft zijn talent de afgelopen jaren bewezen als regisseur en co-scenarist van De regels van Floor, de gelauwerde VPRO-serie. Daarin probeert de elfjarige Floor met zelfbedachte regels grip te krijgen op het leven én het eigenaardige gedrag van volwassenen.

null Beeld Bram van Woudenberg
Beeld Bram van Woudenberg

Captain Nova is wel echt een heel ander ding. De film gaat om een serieuzer onderwerp – een klimaatramp – en het sciencefictiongenre is minder vergevingsgezind. Kijk, De regels van Floor is helemaal mijn ding. Die humor, dat ben ik, dat is mijn tweede natuur. De serie is ook wat karikaturaal, zelfs als je in een scène overdrijft, wordt dat door de kijkers omarmd.

“Maar in een sciencefictionfilm als Captain Nova wandel je op een veel dunner koordje want het is een moeilijkere puzzel om de toon kloppend te krijgen. We zijn met het scenario wel twintig keer opnieuw begonnen omdat dingen gewoon niet werkten.”

Je hebt aan De regels van Floor gewerkt en aan Random Shit met Henri van Loon. Heeft je liefde voor komedie ook deze film beïnvloed?

“Ik heb al vanaf mijn puberteit filmpjes gemaakt om mensen aan het lachen te krijgen. Ik begon met Lucky-tv-achtige filmpjes, waarin je buitenlandse producties verkeerd ondertitelt en reclames namaakt, maar dan cynischer. Ik heb geleerd dat ook films over serieuze onderwerpen luchtige momenten nodig hebben. Zo hebben we Captain Nova ook gemaakt. Nova heeft een soort mini-robotje op haar schouder die de hele tijd gevatte opmerkingen maakt. In een jeugdfilm is zoiets extra belangrijk.”

Jongeren zijn in 2021 al vroeg mediawijs, zoals dat heet. Ze zijn voortdurend met beelden omringd. Hoe ga je daarmee om als maker? Hoe concurreer je daarmee?

“Mijn uitgangspunt is dat ik de dingen maak die ik zelf als kind had willen zien. Dus ik ben niet alleen maar met de kijker bezig. Dat gezegd hebbende: het grootste probleem bij jonge kijkers nu is oververzadiging: ze zien zoveel en ze hebben zo’n enorme keuzevrijheid, dat er concentratieproblemen ontstaan. Hoe hou je een kind dan bij de les?

null Beeld Boris Suyderhoud
Beeld Boris Suyderhoud

“Ik heb er bij Captain Nova bewust op gelet dat de film een zuigende werking heeft. Dat je op het puntje van je stoel blijft zitten omdat de informatie heel gedoceerd tot je komt. Zo help je kinderen om in het verhaal te blijven en vermijd je dat ze aan andere dingen gaan denken. Het tempo van de film is hoog en er valt steeds iets nieuws te ontdekken.

“Maar je moet kinderen niet onderschatten. We hebben de spannende momenten in de film met kinderen vooraf getest en dat ging prima. Opvallend genoeg waren het steeds de volwassenen die dingen te ­heftig vonden voor de kinderen. Maar we moeten eerlijk tegen ze zijn: je hebt in een goeie film ook dieptepunten nodig, dingen die misschien net te spannend zijn. Dat wordt in jeugdfilms vaak vermeden.

“Een van de fundamentele redenen om verhalen te vertellen, is om de vervelende kanten van het leven te belichten. Het feit dat wij het als soort best goed doen in de evolutie, komt ook doordat we elkaar verhalen vertellen. Zodat we niet de fouten hoeven te maken die anderen voor ons al hebben gemaakt. De beste manier om dat te doen is door mensen te raken. Je hebt nou eenmaal licht en donker in het leven. Geweld, dood en narigheid moet je ook serieus nemen. Net als de hoogtepunten.”

Was het voor jou persoonlijk nodig om dit verhaal over het klimaat te vertellen?

“Ik vind het onderwerp heel belangrijk, dat voorop. Maar het is ook een complex onderwerp omdat je niet makkelijk een schuldige kunt aanwijzen. Je moet dus oppassen dat een film geen propaganda wordt. Gaan we dan met kinderen op Shell schieten, vroeg ik mezelf af. Nee, dat wilde ik niet.

“Ik geloof niet in de theorie dat de grote industrie de schuld is van alles. Het was wel mijn doel om jongeren te activeren zich bezig te houden met het milieu. Ook degenen die dat nu nog niet doen. Maar ik vond het net zo belangrijk om een film te maken over vriendschap en afscheid nemen.

“Kijk, jongeren denken in deze kwestie natuurlijk iets meer zwart-wit. Maar ook dat hebben we nodig. Door de inzet van Greta Thunberg voelen ook mensen aan de top van grote bedrijven zich inmiddels aangesproken. Die gaan zich langzamerhand toch afvragen of ze wel genoeg doen om de wereld te behouden.

“Hopelijk gaan mensen na het zien van mijn film ook kritisch naar zichzelf kijken. Moeten we echt vier keer per jaar vliegen? Die vraag heb ik mezelf ook gesteld: Moet ik naar al die buitenlandse festivals vliegen als mijn film daar gaat draaien? Ik denk van niet. Ik praat wel via Zoom met het publiek.”

Cinekid vindt van 13 t/m 31 oktober plaats op 35 locaties door heel Nederland. Captain Nova is op bijna al die locaties te zien, en vanaf 1 december in de bioscoop. Info: cinekid.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden