Interview regisseur Bong Joon-ho

Regisseur Bong Joon-ho: Ik laat het publiek lachen, met een scherp mes achter mijn rug

Bong Joon-ho, de regisseur van ‘Parasite'. Beeld REUTERS

De Zuid-Koreaanse maestro Bong Joon-ho heeft met 'Parasite' een briljante zwarte komedie gemaakt, waarin een van de grote thema's van het filmjaar 2019 gestalte krijgt: de almaar groeiende kloof tussen arm en rijk.

Hij sleepte als eerste Zuid-Koreaan een Gouden Palm binnen, de belangrijkste prijs van het filmfestival Cannes. En dat is niet het enige wat regisseur Bong Joon-ho (50) met ‘Parasite’ voor elkaar bokste. De messcherpe tragikomedie groeide de afgelopen maanden uit tot de grootste kaskraker in Zuid-Korea én het grootste buitenlandse bioscoopsucces in de Verenigde Staten. Niet zo gek dus dat er inmiddels druk wordt gespeculeerd over Oscargoud.

In de film dringt een vierkoppig gezin vanuit een armzalige kelderwoning de villa van een rijke familie binnen. Moeder doet zich voor als huishoudster, vader als chauffeur en de kinderen geven zich uit voor bijlesleraren. En zo neemt de arme familie geleidelijk het leven in de luxueuze villa over, terwijl het komediespektakel overgaat in een tragedie inclusief zondvloed. 

Parasite is nadrukkelijk gesitueerd in Seoul, de stad waarin Bong woont en werkt. “Tegelijkertijd realiseerde ik me dat het om sociopolitieke omstandigheden gaat die overal spelen”, zegt hij. 

U doelt op het gapende gat tussen arm en rijk?

“Ja. Ik herinner me bijvoorbeeld nog goed het moment waarop ik ‘La haine’ zag, de spraakmakende film van Mathieu Kassovitz over de Parijse banlieu. Ik dacht bij Parijs altijd aan de Champs-Elysées, aan mensen die wijn drinken en naar muziek luisteren. La haine liet me voor het eerst zien en voelen hoe het er in de Parijse buitenwijk aan toeging. Hetzelfde geldt voor een recentere film, ‘The Florida Project’ van Sean Baker. Ik dacht bij Florida altijd aan zon, zee en rijke pensionado’s, niet aan een getto waarin een jonge, alleenstaande moeder zich moet prostitueren om voor haar zesjarige dochter te kunnen zorgen. 

“Voor Zuid-Korea geldt hetzelfde, het is nu een rijk en ontwikkeld land. Tegelijkertijd is met die groeiende rijkdom ook het gat tussen arm en rijk groter geworden. Als je in Seoul een willekeurig achterafstraatje in wandelt, zie je het soort bedompte kelderwoningen waarin de arme familie in Parasite huist.”

Cast Kang-ho Song, Sun-kyun Lee, So-dam Park, Yeo-jeong Jo, Woo-sik Choi Beeld RV

Bent u pessimistisch over hoe de samenleving zich ontwikkelt?

“Ik ben van nature geen zwartkijker. Dat merk je wel aan de humor in Parasite en eigenlijk in al mijn films. Ook al gaat het om een politiek commentaar, dan nog kan ik niet zonder de scherts. Ik heb een soort geperverteerde gevoeligheid om het publiek te laten lachen, maar dan wel met een scherp mes achter mijn rug. 

“Pessimisme is het dus niet, wel wilde ik eerlijk zijn over de situatie waarin we ons bevinden. Zuid-Korea was dertig jaar geleden nog een militaire dictatuur en heeft zich in ijltempo ontwikkeld tot een van de welvarendste Aziatische landen. We hebben een enorme technologische vooruitgang geboekt. De economie groeit. Maar de rijkdom wordt niet eerlijk verdeeld. Op sociaal vlak is eerder sprake van een grote achterstand, en ik denk dat dit wereldwijd aan de hand is.

“Het boezemt me angst in en het maakt me verdrietig, ook omdat ik een zoon heb en ik me afvraag hoe het zijn generatie zal vergaan. In Parasite droomt de zoon van de arme familie ervan om ooit de villa van zijn werkgevers te kunnen kopen. We hebben berekend dat hij met een gemiddeld inkomen 547 jaar moet werken om zo’n huis te kunnen bekostigen.”

Een parasiet is een organisme dat zichzelf ten koste van een ander organisme in stand houdt. Wie zijn in de film de parasieten, de armen of de rijken?

“In eerste instantie zou je zeggen de armen die in de villa van de rijken infiltreren. Maar de rijken halen de armen zelf in huis, omdat ze de simpelste huishoudelijke taken niet kunnen verrichten. Ze zijn afhankelijk van een vrouw die de afwas doet en het huis boent, en van een man die de auto bestuurt. Alles wordt uitbesteed. Ook voor de opvoeding van hun kinderen halen ze anderen in huis. Als het over werk gaat, kun je dus ook de rijken parasitair noemen.”

En toch kun je in de film geen echte slechteriken aanwijzen.

“Ja, dat wilde ik vermijden. In Koreaanse soaps zie je altijd hoe wreed en gewelddadig de rijken zijn, hoe ze de armen vertrappen. In Parasite is het niet zo eenduidig. De rijken zijn van goede wil en behoorlijk naïef. Ze laten zich makkelijk in de maling nemen. De armen zijn op hun beurt geen engelen. Ze zijn listig, bluffen zich door alles heen omdat ze er anders aan onderdoor gaan. In de film zie je arm en rijk samenkomen. Er is nauw contact, maar geen werkelijke dialoog. De polarisatie tussen de klassen is te groot. Het moet wel op een vreselijke tragedie uitlopen. Het is de grote ironie van de film.”

U maakte met ‘Memories of Murder’ al een knotsgekke politiefilm en met ‘The Host’ een fantastische monsterfilm, waarna Quentin Tarantino u uitriep tot de nieuwe Spielberg. De hoofdrolspeler van uw Netflix-productie ‘Okja’ mocht er ook zijn: een genetisch gemanipuleerd supervarken. U bent thuis in alle genres?

“Ik ben een groot fan van genrefilms en beschouw mezelf ook als een genre-regisseur. Dat wil zeggen: ik werk binnen de kaders van een bepaald genre, maar ik hou er ook van om die kaders op te rekken en om te buigen of zelfs volledig af te breken, om zo iets nieuws op te kunnen bouwen. Parasite zou je een ‘home invasion movie’ kunnen noemen, een subgenre van de horrorfilm. Maar pin me er niet op vast, je mag het ook een zwarte komedie noemen, een tragikomedie, een satirische thriller of een combinatie van alles.

“Het aantrekkelijke vind ik dat je in genrefilms, of het nu om sciencefiction of horror gaat, vaak politieke commentaren kunt traceren. In die zin ben ik zeker ook een politiek filmmaker, maar wat voorop staat is dat ik met Parasite een gedetailleerd en delicaat verhaal wilde vertellen over onze samenleving, een verhaal waarin elk karakter kleur krijgt. Als de villabewoner achteloos ­tegen zijn chauffeur zegt dat hij naar oude radijs ruikt, kun je je bij die geur denk ik iets voorstellen.”

Lees ook:

Recensie: ‘Parasite’ is een fantastische zwarte komedie over de staatsgreep in huize Park

‘Parasite’ geeft de indruk dat letterlijk elk woord, elke blik en elke actie perfect geplaatst is. Van Trouw krijgt de film vijf sterren.

Gouden Palm gaat naar Zuid-Koreaanse satire Parasite

Voor het eerst won een Zuid-Koreaan de belangrijkste prijs op het filmfestival van Cannes. Beroemde Amerikanen gingen met lege handen naar huis.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden