Review

Reader's Digest wilde de hele wereld Amerikaans laten denken

'Theirs was the kingdom; Lila and DeWitt Wallace and the Story of the Reader's Digest' door John Heidenry. W. W. Norton, New York 1993, 701 pagina's, 29,95 dollar.

De mysterieuze Reader's Digest (hier bekend als Het Beste) wordt weleens de Stealth van de pers genoemd, omdat het blad net als de Amerikaanse bommenwerper onzichtbaar blijft. John Heidenry, die vier jaar aan zijn boek heeft gewerkt, heeft hiervoor wel een verklaring: “Niemand besteedt aandacht aan RD, omdat het een blad is waarop je oude tante is geabonneerd of dat je bij de tandarts in de wachtkamer ziet. Iedereen denkt dat niemand Reader's Digest leest.” Maar niets blijkt minder waar, want honderd miljoen mensen over de hele wereld krijgen maandelijks het tijdschrift onder ogen.

Evenmin is veel bekend over de oprichters van RD, het echtpaar Lila en DeWitt Wallace. Iedereen kent Amerikaanse mediagiganten als William Randolph Hearst en Time-oprichter Henry R. Luce, maar weinigen hebben van Wallace gehoord, “een van de belangrijkste uitgevers uit de Amerikaanse geschiedenis”.

Roy William DeWitt en Lila Wallace waren kinderen van predikanten uit het Amerikaanse midden-westen. Na twee jaar op de universiteit hield DeWitt zijn studie voor gezien en vond hij een baan bij een uitgever in zijn geboorteplaats St. Paul, Minnesota. Toen hij zijn baas voorstelde samenvattingen uit te geven van landbouwrapporten, zodat de boeren uit de omgeving geen ellenlange teksten meer hoefden te lezen, werd de jonge DeWitt echter al snel op straat gezet.

DeWitt wist dat Amerikanen niet graag lezen en bedacht dit dan maar voor hen te doen. Hij las artikelen en verhalen uit verschillende tijdschriften en vatte deze samen. Bijvoeglijke naamwoorden, moeilijke zinnen en andere overtolligheden werden geschrapt. Verhalen van drieduizend woorden werden teruggebracht tot duizend, zodat de gehaaste lezer geen eindeloze artikelen meer hoefde door te worstelen. Deze formule bleek goud waard.

Het was de tijd van grote industriele groei in de Verenigde Staten, massaproduktie en het ontstaan van vrije tijd. Wallace combineerde dat alles en was de eerste die een tijdschrift produceerde voor massaconsumptie.

“Hij deed eigenlijk niets nieuws en ik vergelijk hem altijd met Henry Ford die iedere Amerikaan een goedkoop vervoermiddel gaf. Wallace gaf iedereen een goedkope opleiding door alles in te korten. Het was een voor de hand liggend idee, maar nog nooit gedaan. Zijn vinding was van groot belang voor mensen die niet graag lezen of niet lang de aandacht kunnen vasthouden, en dat zijn er een hoop”, legt de auteur uit.

Het eerste nummer van Reader's Digest verscheen in februari 1922 met een inhoudsopgave en formule die de daaropvolgende zeventig jaar zouden worden vastgehouden. “Wallace voelde precies aan wat Amerikanen graag wilden lezen: sensationele verhalen, avonturen, griezelverhalen, humor en verhalen over buitenlanders die Amerika binnenvallen. Reader's Digest was een soort reizend spektakel dat iedere maand langskwam”, schrijft Heidenry.

Daarnaast was Reader's Digest ook revolutionair op het gebied van seksuele voorlichting. “RD publiceerde meer en betere seks-informatie en was het meest vooruitstrevend van alle publikaties uit die tijd”, aldus Heidenry. Het was het eerste tijdschrift dat het woord 'syfilis' drukte, maar DeWitt Wallace was danook geobsedeerd door geslachtsziekten.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog groeide RD snel en lanceerde het de eerste buitenlandse edities: in Groot-Brittannie en een Spaanse uitgave voor Latijns-Amerika. Een tijdschrift dat promotie maakte voor de Amerikaanse levensstijl kwam Amerika goed uit, als tegengas voor Duitse en Japanse oorlogspropaganda.

Na de Tweede Wereldoorlog werd in de communistische Sowjet-Unie snel een nieuwe vijand gevonden. “Time-oprichter Luce en DeWitt speelden een hoofdrol in het overtuigen van het Amerikaanse volk dat de Sowjet-Unie niet alleen de vijand was, maar ook de Antichrist”, schrijft Heidenry. En dat zou zo blijven gedurende de Koude Oorlog. Wallace steunde Republikeinse haviken als Eisenhower, Nixon en Reagan. Pat Nixon schreef al in 1952 een verhaal over haar echtgenoot, getiteld 'Ik vind hem een fantastische kerel'. RD publiceerde pas iets over Watergate nadat Nixon was afgetreden. Ook Ronald Reagan was geabonneerd en citeerde graag uit Reader's Digest, onder meer als rechtvaardiging voor zijn bezoek in 1985 aan de begraafplaats in het Duitse Bitburg, waar SS-officieren begraven lagen.

Wallace's doel was de hele wereld abonnee te maken op Reader's Digest en iedereen ervan te overtuigen dat de Amerikaanse levensstijl de beste was. RD was Republikeins, protestants en fel anti-communistisch. In de befaamde humorcolumns werden niet alleen grappen gemaakt over het accent van zwarte Amerikanen, RD was echt voorstander van rassenscheiding, zwarte werknemers zaten apart in het cafetaria.

De redactie van Reader's Digest was een grote, gelukkige Amerikaanse familie onder strakke leiding van Lila en DeWitt Wallace. Op het hoofdkantoor in Pleasantville, iets ten noorden van New York, speelde tweemaal daags een carillon marsmuziek. Tijdens de Vietnamoorlog werd de werknemers met klem gevraagd een Amerikaans vlaggetje op hun auto te plaatsen. Kortom, familiewaarden en het Amerikaanse ideaal. Maar het echtpaar Wallace zelf nam het met deze idealen niet zo nauw. DeWitt hield van vrouwen, speelde graag poker en rookte twee pakjes sigaretten per dag. Desondanks weigerde RD lange tijd advertenties voor alcohol en tabak. Lila's favoriete cocktails waren gin-martini's.

Reader's Digest is van verschillende kanten beschuldigd van samenwerking met de CIA en de FBI. RD schreef graag over moordaanslagen door de KGB en overtredingen van wapenbeheersingsovereenkomsten door de Sowjet-Unie. En de inlichtingendienst lekte wanneer mogelijk informatie die zij graag gelezen zag worden door het enorme lezerspubliek. “Er bestond geen formele samenwerking tussen de CIA en Pleasantville, de CIA gaf geen geld”, zegt Heidenry. “Er bestond wel een zeer intieme relatie tussen de redactie - met name in Washington DC - en de CIA. RD was vaak een spreekbuis van de CIA, daarover is geen twijfel mogelijk”, zegt Heidenry. Ook FBIdirecteur J. Edgar Hoover gebruikte Reader's Digest als “zijn persoonlijke PR-firma”, voegt hij toe.

In Pleasantville is men woedend over deze beschuldigingen. Heidenry's boek bestaat uit 'roddel en achterklap', aldus de enige verklaring van RD over de geschiedschrijving van het blad. Persvoorlichter Wester Cordeel zegt het boek niet te hebben gelezen en wil er liever niet over praten.

Vanaf eind jaren zestig trok DeWitt zich steeds vaker terug in de toren van 'High Winds', het landhuis acht kilometer van Pleasantville, en bemoeide hij zich steeds minder met zijn tijdschrift. Het echtpaar, inmiddels door het magazine 'Fortune' uitgeroepen tot een van Amerika's allerrijksten, ontwikkelde zich tot de belangrijkste filantropen van het land. Lila bezit een legendarische kunstverzameling met werken van Matisse, Picasso en Van Gogh.

Begin jaren '80 overleden DeWitt en Lila Wallace. Er brak een felle strijd uit over de leiding van Reader's Digest. De erfgenamen die het tijdschrift zouden gaan leiden in het belang van de liefdadigheidsinstellingen die door de Wallace's in het leven waren geroepen, werden weggewerkt. Reader's Digest werd een publieke onderneming. De kantoren van beide oprichters, die lange tijd als heiligdommen in stand waren gehouden, werden ontruimd en langzaam verdween het grote Reader's Digest-familiegevoel in Pleasantville.

Met een jaarlijkse omzet van twee miljard dollar is RD uitgegroeid tot een media-conglomeraat als ieder ander. “RD is verworden tot een anonieme mediagigant die zich steeds verder verwijdert van het idealisme, de genialiteit en de adembenemende ruimdenkendheid van zijn oprichters”, besluit John Heidenry met spijt zijn boek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden