TheaterrecensieDe Rattenvanger

Ratten als metafoor voor de maatschappelijke problemen

Beeld Sanne Peper

Theater
Toneelgroep Oostpool
De Rattenvanger
★★★☆☆

U kent de legende van ‘De Rattenvanger’ vast nog wel: hij bestreed succesvol de rattenplaag in Hamelen, maar na afloop weigerde het stadsbestuur te betalen. Uit wraak lokte hij alle kinderen uit de stad weg, waarna ze spoorloos verdwenen. Regisseur Sarah Moeremans en schrijver Joachim Robbrecht maakten van dit verhaal een radicaal andere, actuele versie.

Daarin staan de ratten symbool voor de huidige problemen in onze maatschappij, zoals klimaatverandering. Een mooi gevonden ­metafoor. Terwijl de ouders deze rattenplaag niet opmerken, hebben jongeren er steeds meer last van. Ze protesteren zelfs massaal bij het stadhuis om het stadsbestuur te dwingen de ‘rattencrisis‘ op te lossen. Als dit geen ­resultaat oplevert, besluiten ze de muziek van de Rattenvanger te volgen, de stad uit.

De voorstelling heeft deels de vorm van een rechtszaak, die plaatsvindt twee jaar na de uittocht van de kinderen. In de rechtszaal staan de ouders tegenover de eigenzinnige Rattenvanger, die door Sylvia Poorta met ogenschijnlijk gemak wordt neergezet als een krachtig en wereldwijs persoon. Zij wordt bijgestaan door haar vermenselijkte fluit, gespeeld door Wessel Schrik. De keuze om de fluit een prominente rol te geven en soms ook te laten praten, is wat gek en onnodig.

Beide partijen doen hun verhaal aan het publiek, dat als onafhankelijke commissie moet oordelen. De ouders beschuldigen de tegenpartij van ontvoering en eisen dat hun kinderen zo snel mogelijk terugkomen, omdat ze liefde en opvoeding nodig hebben. Volgens de Rattenvanger zijn de kids zelf gevlucht en hebben ze geen baat hebben bij de in haar ogen onvrije, patriarchale ­opvoeding. 

Tweemaal wordt de zitting opgeschort, waarna we een kijkje krijgen in het bos, waar de fluit klinkt. De fluittonen worden uitgebreid met steeds meer klanken, terwijl de kinderen langzaam voorbij schuifelen in het rokerige bos. Hier creëren ze uiteindelijk hun eigen wereld waarin zij de macht hebben. In eerste instantie een mooi beeld, maar beide intermezzo’s duren behoorlijk lang, zonder dat er veel in gebeurt. Dit houdt de voorstelling erg op. Sowieso had ook in de pleidooien geschrapt kunnen worden; met ruim twee uur duurt het stuk te lang.

Na het tweede intermezzo staan de kinderen opeens in de zittingszaal. Waar tot die tijd over hun hoofden heen werd geregeerd, nemen ze nu het heft in eigen hand. Ze spreken wijze woorden: alle generaties moeten de problemen sámen aanpakken. ­Logisch, eigenlijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden