Interview Stien den Hollander

Rapper S10 temde de stemmen in haar hoofd

Beeld Patrick Post

Rapper S10 maakte diepe indruk met haar slaapkamerdebuut ‘Antipsychotica’, over haar depressies, psychoses en stemmen in haar hoofd. Nu is er een nieuw, hoopvol album. ‘Acceptatie was de sleutel.’

Hoe gaat het? De vraag behoort normaal gesproken tot het domein van obligate plichtplegingen, in hetzelfde rijtje als ‘kon je het makkelijk vinden?’ en ‘wat wordt het weer vroeg donker, hè?’ In gesprek met zangeres en rapper Stien den Hollander alias S10 stel je die vraag niet terloops. Dat het goed met haar gaat, is geen gegeven. Een aanzienlijk deel van haar tienerjaren bracht ze door in psychiatrische instellingen.

Op haar zestiende maakte ze daarover op haar slaapkamer het mini-album ‘Antipsychotica’, waarop ze onomwonden vertelt over haar depressies, psychoses, pogingen tot zelfdoding en de stemmen in haar hoofd. Haar eerlijkheid maakt het haast onmogelijk om ongegeneerd naar haar te luisteren. De pijn is tastbaar. Daardoor behoort het tot de meest intense muziek die ooit in Nederland is verschenen. 

Hoe anders zit S10 erbij aan de vooravond van het verschijnen haar langspeeldebuut ‘Snowsniper’. Twee dagen voor haar negentiende verjaardag is ze vrolijk, gelukkig en al anderhalf jaar vrij van psychische klachten. Haar antwoord op de vraag hoe het gaat: “Best wel heel erg goed. Alleen de stemmen in mijn hoofd zijn er nog, maar dat beïnvloedt mij niet meer in het dagelijks leven. Ik heb ze op de achtergrond weten te plaatsen. Ik verzet me er niet meer tegen. Acceptatie was de sleutel.”

Beeld Patrick Post

In de kern streeft een sluipschutter naar vrede, ­zoals ik naar vrede streef met mezelf

De titel van haar album ontleende S10 aan de Finse sluipschutter Simo Häyhä, die in de Tweede Wereldoorlog meer dan zevenhonderd Sovjetsoldaten doodde. Een nogal agressief beeld, dat nauwelijks bij de muziek past en al helemaal niet bij de maker. “Het gaat mij niet om het doden, maar om de kilte, het alleen-zijn”, legt S10 uit. “In de kern streeft een soldaat naar vrede, ­zoals ik naar vrede streef met mezelf.” Snowsniper klinkt dan ook een stuk hoopvoller dan dat slaapkamerdebuut. “Het is nog steeds beladen, maar niet meer zo erg dat je ervoor terugschrikt.”

‘Alles lijkt oneindig in je hoofd, maar ik weet dat je ooit geluk vindt’, zingt S10 ergens. En: ‘Niemand kent jou echt, maar dat is niet erg / Jij hebt niemand nodig om ergens te komen’. Het is haast alsof ze met het album haar jongere ik een hart onder de riem wil steken. “Dat is misschien wel zo. Ik luisterde in die tijd veel deprimerende muziek: Lana Del Rey, Bring Me the Horizon. Vooral dat laatste kun je beter niet doen als je je in die situatie bevindt. Ik werd er ­alleen maar ongelukkiger van. Snowsniper is geïnspireerd op wat ik heb meegemaakt, maar ik roep niet letterlijk hoe slecht het ging. Ik wil niet dat mijn muziek negatieve gevoelens aanwakkert. Hopelijk kan ik mijn luisteraars laten zien dat bijna niks het einde van de wereld betekent. Dat – het is haast te clichématig om te zeggen – na regen altijd zonneschijn komt. En dat je uiteindelijk op jezelf aangewezen bent om erbovenop te komen.”

Zelf zag ze het licht toen ze leek te gaan zakken voor haar eindexamen. Nog een jaar in ‘die hel’, dat zou ze niet trekken. Ineens begreep ze dat ze het heft in eigen hand moest nemen. Om van haar extreme schaamte af te komen, ging ze kleine uitdagingen met zichzelf aan. Met het allerlelijkste luchtbedje dat ze kon vinden naar het zwembad, bijvoorbeeld – een grote stap voor iemand die door de grond kon zakken als haar veter los zat, om maar iets te noemen. Haar aanpak hielp, ze kwam erbovenop.

Mijn omgeving was psychiatrie, dus dat was mijn invloed

“Als ik terugkijk op mijn tijd in de psychiatrie, denk ik dat ik in eerste ­instantie alleen overspannen was van het leven, van de puberteit die eraan kwam. Je vertoont dan natuurlijk afwijkend gedrag. Als je iemand op dat moment gaat observeren en op basis daarvan een diagnose stelt, is het maar de vraag hoeveel daarvan klopt. Kinderen zijn daarnaast enorm beïnvloedbaar door hun omgeving, qua kledingkeuze, woordkeuze, noem maar op. Mijn omgeving was psychiatrie, dus dat was mijn invloed. Ik ging gedrag van anderen imiteren. Ik denk dat ik er daarom zolang in heb gezeten.”

Muzikaal is Snowsniper minstens zo interessant als inhoudelijk. Wie niets van S10’s geschiedenis weet en geen Nederlands verstaat, hoort een hoogst originele plaat, die qua beats weliswaar nauw aansluit bij de populaire hiphop van nu, maar vocaal buiten elke traditie lijkt te staan. Moeiteloos schakelt S10 tussen rap en zang – regelmatig binnen een tekstregel – en haar timing is haast onnavolgbaar. Het is opvallend hoe ze artiesten als Jayh en Kraantje Pappie haar universum in trekt; doorgaans blijven gastrappers hun eigen stijl trouw. Ondertussen tast ze de grenzen af van autotune en andere stemvervormende effecten. 

“Toen ik de single ‘Laat mij niet gaan’ uitbracht, las ik overal dat ik teveel autotune gebruik. Ik vind het juist interessant om daarmee te experimenteren en ik ben daar nog lang niet mee klaar. Ik zorg er wel voor dat ik alles live kan zingen. In Carré deed ik ‘Laat mij niet gaan’ zonder effecten. Dat ging perfect. Je zal mij niet snel vals horen zingen.”

Wende Snijders is de reden dat ik dit soort muziek ben gaan maken

In het koninklijke theater aan de Amstel deelde S10 het podium met Wende Snijders, die er haar theatertournee afsloot. “Ik heb haar dit geloof ik nooit verteld, maar zij is de reden dat ik dit soort muziek ben gaan maken. Toen ik vijftien of zestien was, ben ik naar haar concert geweest in de Parkschouwburg in Hoorn. Heel de avond zat ik op het puntje van mijn stoel. Ik maakte toen nog liedjes met mijn akoestische gitaar, maar na die avond wist ik dat ik een andere kant op wilde: beats, licht, spektakel. Dat Wende mij waardeert, dat ze mij ziet staan, als mens, dat is echt ­geweldig.”

S10 vindt het bijna niet te bevatten dat zij inmiddels zelf iemand is met fans, iemand tegen wie mensen op­kijken, zoals zij tegen Wende. Dagelijks krijgt ze mailtjes en berichtjes, vaak van jonge fans die doormaken wat zij heeft doorgemaakt. “Ik wil ze graag steunen, maar ik vind het moeilijk de juiste vorm te vinden. Af en toe ga ik live op Instagram om rechtstreeks met mijn fans te communiceren. Verder ga ik niet op berichten in. Ik ben bang dat ik iemands licht word. Stel dat je enorm depressief bent en iemand van wie je fan bent, zegt iets tegen je. Dan ga je er misschien vanuit dat ze dat blijft doen. Dan kan het een klap zijn als dat niet langer gebeurt. Ik kan ook niet iedereen persoonlijk steunen. Het zijn heftige verhalen, daar lig ik wakker van. Soms voel ik me net een spons, ik zuig al die verhalen op en daar moet ik mee uitkijken. Ik kan mezelf niet uitknijpen.”

Wat ze wel kan doen, is optreden. Het is geen toeval dat het album Snowsniper deze maand verschijnt en dat de bijbehorende shows in onder meer Rotterdam, Tilburg en Groningen in het najaar zijn gepland. “De winter speelde altijd een rol bij mijn klachten. Een concert was iets om naar uit te kijken, dat deed mij altijd goed. Ik hoop dat mijn fans er evenveel uithalen als ik destijds deed.”

Lees ook:
Famke Louise: Ik ga nog meer gekke dingen doen

Sinds haar debuutsingle ‘Op me monnie’ richt Famke Louise Meijer, voorheen bekend als vlogger, zich volledig op de muziek. ‘Je zou mij best een feminist kunnen noemen.’

Bitches, hoeren en sletten; zijn alle rappers seksistisch?

De Nederlandse hiphop is groter dan ooit. Wie doet ertoe in de scene? Muziekrecensent Klaas Knooihuizen geeft een korte cursus voor lezers die de draad kwijt zijn. Vandaag: zijn alle rappers seksistisch?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden