Review

Random Dancers als reusachtige insecten

Sobere diaprojecties van een verlaten portaal, kamer en bank en een sinister belicht toneel suggereren een vreselijke kaalslag. Hier heeft Nemesis, de Griekse godin van de gerechtigheid, overmoed afgestraft en wraakzuchtig huisgehouden.

De nieuwe leegte schept ook ruimte voor een nieuwe geboorte, zelfs wondere schepping. Daar komen dus, één voor één, bewegende gestalten de ruimte verkennen, of liever beschrijven. Het lijkt wel of zij vlijmscherpe mesjes in hun ledematen van klei hebben. Wie of wat hun gewrichten in hun beeldschone kalligrafie stuurt is raadselachtig, maar duidelijk is zeker dat hun motorische wendbaarheid onuitputtelijk is.

De tien dansers van Random Dance, de Britse multimediagroep onder leiding van Wayne McGregor lijken nu eens op krioelende organismen, dan weer op dieren in een regenwoud, of op exotische lettertekens. Soms slingeren ze zich als lianen, plots splitsen zij zich doormidden, dan buitelen ze als acrobatische atleten. Ze spelen met het feit dat ze uit 297 gewrichten bestaan en dat hun spieren nu eens van was, dan weer van staal lijken. Kan de natuurlijke orde die zij herscheppen scherper, soepeler, strakker?

Onverstoorbaar gaan deze dansers in hun simpele zwart-gele outfit door, dwarrelend als stofdeeltjes of schepsels uit een ver verleden, toen die lege hal, verlaten gang, onttakelde kamer nog wel dienst deden. Maar voor wat eigenlijk?

Random Dance maakte de afgelopen tien jaar niet zozeer vanwege die fabuleuze danstechniek furore, als wel door de interactie daarvan met de nieuwste technologie. Zo kan het filmscherm dus opeens in vlammen opgaan. Tewijl het toneel in lichterlaaie staat ondergaan de bewegers een mysterieuze, Kafkaeske metamorfose. Bij het optrekken van de rook heeft de wraakgodin hun handen veranderd in lange gescharnierde protheses, in de vorm van stalen pinnen of voelsprieten. Van mens zijn zij reusachtige insecten geworden; met hun schaarvormige tentakels en door hun zwart glinsterende kledij doen zij aan sprinkhanen, kakkerlakken en schorpioenen denken. Slechts twee van hen zijn aan beide armen van die vlijmscherpe pikhouwelen of spiezen voorzien. Zij ontpoppen zich dan ook als de scheidsrechters of aanvoerders van de zeven andere schermers met hun grafische arm.

Echt vilein of huiveringwekkend wil het gewapper met futuristische floretten niet worden. Deze voorstelling krijgt pas vleugels als tot slot de choreograaf zelf opkomt. In zijn slotsolo blijkt hij opgenomen in cyberspace, waarin voorbijsuizende fractals zich als reusachtige wurmen, vliegende vissen of wegflitsende sterren aan hem opdringen. Zich metend met een prehistorisch klapwiekend reuzeninsect wordt hij in een virtueel paradijs meegevoerd.

Hoe fantasmagorisch dit allemaal lijkt, de digitale toverkunst van Jamie Courtier en Sharon Smith (bekend van Jim Hensons Creature Workshop), van digitaal kunstenaar Ravi Deepres en lichtontwerper Lucy Carter wil maar niet echt zinsbegoochelend worden. Behalve die laatste minuten blijft de mutatie van de animalistische mens in een futuristisch beest een tamelijk matte aangelegenheid, te meer omdat de prothese-motoriek eerder beperkend dan verruimend is en de oude wijsheid bevestigt dat niet alleen ogen maar ook handen spiegels van de ziel zijn. Bij alle semi-sinistere, soms openlijk tegen kitch aanschurkende poespas van Nemesis smeekte het elektronische geweld om momenten van stilte, zowel auditief als visueel.

Als er overmoed in deze voorstelling gestraft moet worden dan wel de geluidenbrij van Scanner (componist Robin Rimbaud). Tegen zoveel synthesizer-geschreeuw en thriller-effecten moeten al deze fabeldieren, al dan niet echt, het wel afleggen. Was er voor de oerknal dan geen stilte?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden