MuziekrecensieMens & mythe

‘Prometheus’ poogt kleur en muziek te combineren, en dat blijft vreemd

Jan Raes wordt onderscheiden door de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema.Beeld Milagro Elstak

Klassiek
Concertgebouworkest
Mens & mythe/Prometheus
★★★★☆

Hoogwaardigheidsbekleders. Als die zich in het Concertgebouw melden dan is de kans groot dat er toespraken zullen zijn. Dit weekend waren er twee. Op vrijdagavond werd afscheid genomen van Jan Raes, algemeen directeur van het Koninklijk Concertgebouworkest (KCO), en een dag later kreeg slagwerker Dominique Vleeshouwers de Nederlandse Muziekprijs overhandigd. De directeur werd toegesproken door de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema, de slagwerker door minister van OCenW Ingrid van Engelshoven.

Opvallende afwezige bij het afscheid van Raes was koningin Máxima, beschermvrouwe van het orkest en bij dit soort gebeurtenissen meestal present. Raes vertrekt in de nasleep van de Gatti-affaire, die hij volgens sommigen niet goed gemanaged heeft. Maar zijn afscheid heeft daar niets mee te maken, beweert het orkest, dat overigens nog geen opvolger voor hem heeft. Voor zijn verdiensten werd hij door Halsema onderscheiden met de Frans Banninck Cocqpenning, de hoogste onderscheiding van de stad Amsterdam.

Opzwepend gefraseerd 

De scheidende directeur sprak een ultrakort dankwoord uit. Daarna begon het KCO onder leiding van Andris Nelsons aan het eerste concert in de serie ‘Mens en mythe’. Op deze avond gewijd aan Prometheus, die het vuur van de goden stal en aan de mensen schonk. En Nelsons legde de musici meteen het vuur aan de schenen in delen uit de balletmuziek ‘Die Geschöpfe des Prometheus’ van Beethoven. Optimaal en opzwepend gefraseerd en boordevol onverwachte details.

In Brett Deans trompetconcert ‘Dramatis personae’ stuiterde de trompet van solist Håkan Hardenberger fel en strak door de zaal. De muziektaal van Stockhausen was niet veraf, zeker niet toen de solo-trompet ging ‘praten’ met twee collega’s uit het orkest. Een uitermate boeiende compositie die in een doldwaze kakofonie eindigde: Stockhausen meets Ives.

Fantastische kleuren

Kun je de kleur groen horen? En blauwviolet of felrood? Volgens componist Skrjabin kon dat, en in zijn symfonie ‘Prometheus’ uit 1911 heeft hij een poging gedaan kleur en muziek te combineren. De techniek was toen ontoereikend, maar in onze tijden zijn pogingen gedaan om Skrjabins lichtklavier alsnog te realiseren. In het Concertgebouw zwiepte het felrood, groen en blauwviolet langs de muren en het plafond van de zaal, terwijl supersolist Pierre-Laurent Aimard achter de piano zijn eigen fantastische kleuren tevoorschijn toverde.

Een wonderbaarlijk geheel was het, waarbij de nogal overdadige lichteffecten het genieten van de muziek uiteindelijk nogal in de weg zaten. Nelsons, Aimard en het orkest haalden uit Skrjabins muziek wat erin zat, maar een populaire compositie zal deze vreemde symfonie nooit worden. Met of zonder kleureffecten.

Lees ook:

Directeur Jan Raes vertrekt bij Concertgebouworkest

Jan Raes heeft een goede neus voor de juiste dirigent. Maar toen de directeur van het Concertgebouworkest werd geconfronteerd met #metoo-beschuldigingen tegen dirigent Daniele Gatti ging het mis. Nu stapt hij op.

Concertgebouworkest-directeur: ‘Geen spijt van het ontslaan van Daniele Gatti’

De ophef rond chef-dirigent Daniele Gatti is voor directeur Jan Raes van het Koninklijk Concertgebouworkest de zwaarste periode geweest sinds zijn aantreden in december 2008.

Aloudes mythes als levensaders

Peter van der Lint beschreef in zijn rubriek Klassiek & zo de serie ‘Mens en mythe’ van het Koninklijk Concertgebouw

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden