Review

Prokofjev-borsjtsj met ballen

Violist Kees Hülsmann, de concertmeester van het Rotterdams Phiharmonisch, werd gistermiddag omhelsd door dirigent Valery Gergjev. Een logisch gebaar aan het slot van een festival, waarin elf dagen met succes geploeterd werd op Prokofjev. Maar in de omhelzing stak meer betekenis. Het was een gebaar dat de woorden van bestuursvoorzitter Sylvia Tóth kracht bij moest zetten.

Zij sprak het publiek na de pauze toe en meldde dat de problemen in het orkest -Hülsmann speelde een tijdje niet, orkestdirecteur Rob Overman werd ontslagen- achter de rug zijn. Volgens Tóth gaat het orkest ook na 2005, als het contract van Gergjev afloopt, een krachtige toekomst tegemoet: mét Gergjev!

Het is te hopen dat Tóth gelijk heeft en dat Gergjev met de omhelzing van Hülsmann zijn onvoorwaardelijke verbintenis met het orkest wilde duidelijk maken. Want waar vindt het Rotterdams Phil een vervanger voor de charismatische en onvermoeibare dirigent die ons tien dagen lang als het ware toeschreeuwde hoe mooi de muziek van Prokofjev wel niet is. Een dirigent ook die opvallend veel jong publiek naar de concertzaal weet te lokken. Maar liefst 26000 liefhebbers bezochten het Gergjev Festival; dat is 3000 meer dan vorig jaar en men had dat met de 'moeilijke' festival-componist Prokofjev niet verwacht.

Volgend jaar speelt men op safe met festival-componist Peter Tsjaikovski. Zondagmiddag werd als toegift én voorproefje de Polonaise uit Tsjaikovski's opera 'Jevgeni Onjegin' gespeeld. Tijdens de slotmaat werd op een groot scherm het affiche voor volgend jaar geprojecteerd: 'De wereld van Tsjaikovski'. Het Gergjev Festival wordt volgend jaar een maand verplaatst en zal zich afspelen van 15 tot en met 23 oktober.

Het achtste Gergjev Festival stond dus in het teken van Prokofjev en het meest bijzondere aan deze aflevering was toch wel dat je alle zeven symfonieën van Prokofjev kon beluisteren binnen tien dagen onder leiding van dezelfde dirigent. Er waren mooie ontdekkingen te doen, zoals de ruigheid van de Tweede of de mooie expansie van de Vierde. De Vijfde symfonie, na de wereldberoemde Eerste de meest gespeelde Prokofjev-symfonie, kreeg vrijdagavond vleugels in de geladen uitvoering van het Rotterdams.

Op zaterdagmiddag in de Zaterdagmatinee in het Amsterdamse Concertgebouw oorde de Eerste symfonie met het Orkest van het Mariinksy Theater rafelig en rommelig. Gergjev joeg zijn musici over de kling, wat ten koste ging van precisie en samenspel. De Zevende, die na de pauze gespeeld werd, was veel evenwichtiger van opzet. Als een brede stroom klinkt deze muziek uit 1952 en alles wat Prokofjev bijzonder maakt zit erin verborgen. Toen aan het slot de eerste trompettist als een heraut het thema de zaal intetterde, klonk dat als de laatste trompet van een componist die een jaar later zou sterven.

Zondagmiddag zaten voor de Zesde symfonie de orkesten uit Rotterdam en Sint Petersburg samen op het podium. Gergjev wilde een monster van geluid creëren, wat hem met name in het ontroerende slotdeel lukte. Ronduit monsterlijk was voor de pauze de 'Ode aan het einde van de oorlog', een gelegenheidsstuk dat Prokofjev aan het slot van de Tweede Wereldoorlog schreef. Acht contrabassen, vier harpen, vier piano's, circa dertig blazers en een batterij slagwerk zette Prokofjev voor deze vredes-ode in, die echter eerder klinkt als een opruiende oproep om een oorlog te beginnen.

Nee, dit was Prokofjevs op zijn slechtst, maar dat maakt in zo'n overweldigend kader weinig uit. Deze korte stukken, vaak nog onbekender dan de symfonieën, waren de ballen in de Prokofjev-borsjtsj en zorgden er mede voor dat er in Rotterdam een echte festivalsfeer hing. Ondanks alle perikelen die eraan vooraf gingen, was dit achtste Gergjev Festival een van de meest geslaagde tot nu toe.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden