Review

Prachtige Priamus van de Reisopera

Ver van tevoren al gepland, maar plotseling actueler dan ooit, beleefden afgelopen weekeinde twee anti-oorlogsopera's hun première. In Antwerpen lag het zwaartepunt bij Achilles (zie elders op deze pagina), in Enschede hoorden we wel Achilles' indrukwekkende battle-cry, maar zagen we de ellende en de zinloosheid van de Trojaanse oorlog - van elke oorlog - via de ogen van koning Priamus.

De Nationale Reisopera bracht de Nederlandse première van Michael Tippetts 'King Priam' (1962). De pacifistische Tippett smeedde uit de 'Ilias' van Homerus zijn eigen tekstboek en concentreerde zich op de onmacht van Priamus om het lot te stoppen. Als Priamus aan het eind van de opera Achilles tegenkomt, weten ze allebei dat hun einde niet ver zal zijn: Priamus' zoon Paris zal Achilles doden, Achilles' zoon Neoptolemus zal de hand aan Priamus slaan. Het moorden en wraaknemen tussen de Grieken en de Trojanen lijkt in alles op de waanzinnige repeteerwekker van zelfmoordaanslagen en vergeldingsacties door Palestijnen en Joden.

Een dag na de wereldpremière van 'King Priam' vond de eerste uitvoering plaats van Benjamin Brittens 'War Requiem', ook al zo'n aanklacht tegen de oorlog in het algemeen. Tippett en Britten, beiden homoseksueel en pacifist, hebben het met hun houding knap moeilijk gehad in de jaren van de Tweede Wereldoorlog. Tippett trok de uiterste consequentie van zijn overtuiging en wilde zelfs geen vervangende dienstplicht vervullen. Hij moest daarom drie maanden de gevangenis in.

'King Priam' is een geweldig werk. De plot is dramatisch en spannend, stemt tot nadenken. De muziek van Tippett is melodieus, aansprekend en stuwt het drama voort. Originele hoofdrollen zijn er in het orkest voor gitaar, harpen en tuba en de vocale partijen zijn zeer zingbaar. Micha Hamel leidde het Holland Symfonia gedreven door het werk heen en was een helder baken voor de vele zangers op het toneel. Van hen was bariton David Wilson-Johnson ontroerend mooi in de titelrol. Voor Tippett-adept Wilson-Johnson ging met deze rol een droom in vervulling. In de enige opname van het werk zong hij twintig jaar terug een kleine rol en vlak voor zijn dood schreef Tippett een liedcyclus voor de bariton. Als Priam maakte hij grote indruk.

Prachtige prestaties ook van Thomas Randle (Achilles), Rita Cullis (Hecuba), Sarah Castle (Helena), Marcel Reijans (Paris) en Mark Stone (Hector). In de regie van Antony McDonald gaven steeds andere doorkijkjes zicht op de verschillende locaties. De belichting (in een scène pimpelpaars naast helblauw) werkte daarbij prachtig inventief. Een neergestort oorlogsvliegtuig bedekte voor een deel het voorpodium; een van de vleugels diende als een soort toneelvloer.

Mooi dat de Nationale Reisopera zo'n goed team bij elkaar kreeg voor dit belangwekkende Tippett-werk. Eraan vooraf presenteerde het gezelschap het nieuwe seizoen. De financiële tekorten zullen aan het eind van 2003 volledig op eigen kracht zijn ingelopen. Bij de indiening van het volgend kunstenplan (eind november) gaat de Reisopera wel een forse subsidieverhoging vragen voor uitbreiding van koor en technische staf. Men wil het aantal producties van zes per jaar opschroeven naar acht. In april wordt in een Enschedese raadsvergadering beslist of het nieuwe operatheater er daadwerkelijk komt. Als de beslissing positief uitvalt, moet het uiterlijk in 2008 opengaan. In het Holland Festival van 2004 brengt de Reisopera onder leiding van Micha Hamel de wereldpremière van 'Wet Snow' van Jan van de Putte. Monique Wagemakers gaat 'La traviata' regisseren en Gerardjan Rijnders regisseert 'Der Prinz von Homburg' van Hans Werner Henze. Voor de kleinere theaters wordt een productie van Hündels 'Arianna in Creta' gemaakt en er zijn nieuwe producties van 'Madama Butterfly' en Gilbert & Sullivans 'The Mikado'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden