Review

Portugese corrector zondigt tegen de code van zijn vak

Jose Saramago: Het Beleg van Lissabon. De Arbeiderspers, Amsterdam; 278 blz. - f 49,90.

Elke corrector zal wel eens in de verleiding zijn gekomen iets te veranderen, een zin toe te voegen of weg te laten, kortom zelf schepper te worden in plaats van dienaar. En dit doet Raimundo Silva. Bij het corrigeren van 'Het beleg van Lissabon' voegt hij het woord 'niet' toe. Al vertellen de geschiedenisboeken dat de kruisvaarders in 1147 de Portugese koning hielpen de stad te veroveren op de Moren, in 'Het beleg van Lissabon' komt het tegendeel te staan.

Bevend levert de corrector de drukproeven in en wacht tot zijn fout wordt ontdekt. Het duurt drie weken voor hij op de uitgeverij wordt ontboden. Daar zijn ze verbijsterd en verontwaardigd. Maar een man met zijn staat van dienst kunnen ze niet wegsturen om een fout, hoe opzettelijk ook gemaakt. Bijna terloops suggereert een vrouw op de uitgeverij dat Silva, uitgaande van dat woordje niet, zelf een boek zou kunnen schrijven. Met dat niet begint zijn 'beleg van Lissabon'. Heden en verleden schuiven over elkaar heen in deze roman wanneer de corrector door Lissabon wandelt en voortdurend stappen we van het nu de Middeleeuwen in, aan de hand van de corrector of van een van zijn personages.

De Portugese schrijver Jose Saramago (1922) heeft een fascinerend weefsel van waarheid en verbeelding geschapen, heen en weer laverend tussen moderne en middeleeuwse personages. Het middeleeuwse verhaal met al zijn geweld, dood en verkrachting wordt met de nodige ironie en afstandelijkheid verteld. Over de schouder van de schrijver Silva kijkt de schrijver Saramago mee en geeft zijn eigen commentaar op de gebeurtenissen. De als golven aanrollende zinnen van Saramago zijn in fraai Nederlands vertaald door Harrie Lemmens.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden