Veldbedjes met bewegingloze mannen en in het wit gehulde, schijnbaar over hen wakende verpleegsterfiguren. Beeld Holland Festival
Veldbedjes met bewegingloze mannen en in het wit gehulde, schijnbaar over hen wakende verpleegsterfiguren.Beeld Holland Festival

TheaterrecensieHolland Festival

Poppen op veldbedjes ademen een rituele sfeer

Fremdkörper
Holland Festival - Boogaerdt/VanderSchoot
★★★

De aanblik bij binnenkomst in de voorstelling Fremdkörper is fenomenaal: tussen stevige witte pilaren talloze veldbedjes met bewegingloze mannen en – aan het voeteneind – in het wit gehulde, schijnbaar over hen wakende verpleegsterfiguren. Als vanzelf vergaat je de lust om te praten of zelfs maar te fluisteren en neem je gewillig in een plastic stoeltje naast zo’n bedje plaats.

De ruimte roept sterke associaties op met een veldhospitaal in oorlogs- of ander rampgebied. Het moet midwinter zijn, want de gekwetsten zijn allemaal dik gekleed met veelal bivakmutsen over de oren. Hier en daar een handdoekje over een koortsig voorhoofd.

Overigens wordt elk opkomend gevoel van mededogen al snel gesmoord door het feit dat al die tragische figuren overduidelijk poppen zijn. Dat verandert niet als er later zicht- en hoorbaar adem in die lijven wordt geblazen én de suggestie van stemgeluid. Eerder wekt het technisch vernuft bewondering. Fremdkörper, van het performance-duo Suzan Boogaerdt en Bianca van der Schoot, is voor een belangrijk deel geïnspireerd op oeroude slaapsessies in tempels. Lang voor onze jaartelling hoopten Griekse wijsgeren als Parmenides en Pythagoras daar informatie over het zijn en de onsterfelijkheid van de ziel uit te halen. Evenzo hopen Boogaerdt en Van der Schoot nu hier een sfeer te scheppen, waarin de bezoeker spontaan in het onderbewuste duikt.

Antiseptische pakken

Fremdkörper heeft niet voor niets de vorm van een ceremonie. Uit een luidspreker stelt een vrouwenstem wat vage vragen, mannenstemmen geven aarzelende antwoorden, soms overgaand in een soort gregoriaanse zang. Drie in witte antiseptische pakken gestoken performers ontsteken kaarsen of waaieren wierook over de aanwezigen. Wie wil, mag de stoel verruilen voor een bed.

Inspelend op de huidige, grote behoefte aan (op zijn minst een gevoel van) samenzijn, hebben de theatermakers het vooral gezocht in hypnotiserende effecten. Daar moet je dan wel gevoelig voor zijn en niet gehinderd worden door vragen als: waarom toch zijn de teksten in het Engels? Of door een te grote afstand te voelen tot de poppen die als slachtoffer ogen en technisch ‘beademde’ dode rekwisieten blijven.

Als ervaringstheater en theaterceremonie mist Fremdkörper de hallucinerende kracht om een diepere dimensie in het bewustzijn aan te boren. Het geheel blijft hangen in de rituele sfeer van een religieuze bijeenkomst. Prettig ontspannend is dat wel. Mede door de indrukwekkende vormgeving (Lotte Goos). Best mogelijk dat Fremdkörper als overdag te bezoeken installatie meer de verbeelding aanwakkert.

Te zien tot en met 13 juni, HEM (Zaandam), hollandfestival.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden