Politieke conflicten vinden toch hun weg naar het songfestival

Winnares Jamala na afloop van het songfestival.Beeld Getty Images

Op het Eurovisie Songfestival staat eenheid centraal - en politiek is bij reglement verboden. Toch werden er dit jaar behoorlijk wat politieke statements gemaakt.

De Armeense inzending vroeg aandacht voor het oplaaiende grensconflict tussen Armenië en Azerbeidzjan. Het winnende liedje '1944' van Oekraïne gaat over de deportatie van Krim-Tataren door Rusland in 1944. De overgrootmoeder van zangeres Jamala's verloor daarbij één van haar dochters. Rusland, favoriet bij de wedkantoren was 'not amused'.

"Mijn oma vertelde dat verhaal vroeger keer op keer. Op een gegeven moment wist ik het wel. Zo van, jahaa oma. Maar nu realiseer ik me het belang van dat verhaal. Nu zie ik in dat het niet zo maar een tragedie uit het verleden is", vertelt Jamala. Is er iets gebeurd, onlangs, in haar land, dat haar dat heeft doen realiseren? Ze zwijgt even. Dan, fel, ja, natuurlijk, de situatie, de bezetting van de Krim, de verhouding met Rusland, de spanningen in de regio.

Gebroken harten
De zangeres, een beetje de Caro Emerald van Oekraïne, weet best dat politiek niet thuishoort op het vrolijke festival. Ze heeft ook liefdesliedjes over gebroken harten in haar repertoire. "Maar ik ben muzikant. Ik wilde iets dat echt is." Ze maakte zich geen zorgen dat het nummer zou worden afgewezen: "Dit is niet politiek. Dit is een persoonlijk verhaal."

Of Jamala muziek als wedstrijd ziet? Meteen geeft ze het antwoord dat iedereen geeft - meedoen is belangrijker dan winnen. Dan, fluisterend: "Eigenlijk heb ik een hekel aan dit soort wedstrijden. Ik beeld mezelf in dat ik op een festival optreed. Op jullie North Sea Jazz, zoiets, daar zou ik willen zingen!"

Rusland woedend
Russische volksvertegenwoordigers hebben hard uitgehaald naar de overwinning van Jamala in het Eurovisiesongfestival. De invloedrijke politicus Alexej Poesjkov, buitenlanddeskundige in de Doema, vond de song allesbehalve een bijdrage aan de gezamenlijke Europese cultuurdialoog die het liedjesfestijn zo hoog in het vaandel heeft staan. "Het songfestival is verworden tot een politiek slagveld", zei hij.

Parlementariër Konstantin Kossatsjov liet zich tegenover persbureau Tass in vergelijkbare bewoordingen uit. "Een zege van de Koude Oorlog van het Westen tegen Rusland."

Roeslan Balbek, vooraanstaand lid van de Moskou-trouwe bestuurspartij op de Krim, sprak van een 'uitslag van de anti-Russische politiek'. Volgens hem heeft het westen de 'stem des volks', die in meerderheid koos voor 'You are the only one' van Sergej Lasarev, genegeerd en is het gezwicht voor de 'Oekraïense druk.'

Ook op de Russische staatstelevisie was de kritiek op de ontknoping van het internationale muziekspektakel niet mals. "Jamala heeft gewonnen door punten van een jury die haar besluit in een achterkamertje heeft bekokstoofd", vatte een deelnemer aan een discussieprogramma de heersende mening over het onderwerp samen.

In Oekraïne was het feest over de verrassing van Stockholm natuurlijk enorm. De zangeres Roeslana, die in 2004 in Istanbul won met 'Wild Dances', bejubelde haar opvolgster op Facebook uitbundig. "Het is gelukt! Onze zege! Europa bedankt! Dit is terecht! Het is indrukwekkend! Oekraïne is dankbaar voor elke stem!"

De burgemeester van Kiev, Vitali Klitsjko, beloofde meteen dat zijn stad een waardig gastheer zal zijn in 2017 en er een fantastisch evenement van gaat maken. "Ik ben ongelooflijk trots op Oekraïne en ik ben Jamala dankbaar voor de zege die voor ons vandaag de dag zo belangrijk is", aldus de voormalig profbokser. De winnares zelf opperde overigens ook Lvov en Odessa als mogelijke plaatsen van handeling.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden